Demencja starcza kojarzona jest zazwyczaj ze spadkiem zdolności umysłowych na skutek postępującego procesu starzenia.Jej przyczynę często stanowią różnorodne choroby, do których zalicza się chorobę Alzheimera, chorobę Parkinsona, AIDS, pląsawicę Huntingtona, chorobę Picka, chorobę Creuzfeldta-Jakoba, neuroboreliozę, nadczynność tarczycy, udar mózgu, awitaminozę B12. Zdrowe zakupy Spis treści Marzenie o dożyciu sędziwego wieku często ustępuje miejsca koszmarnym wizjom wegetacji ze starczym otępieniem. Chcielibyśmy żyć długo, ale tylko świadomie, ciesząc się dobrym zdrowiem i czerpiąc radość z każdego dnia, aż do późnej starości. Czy to możliwe? Liam Drew - autor publikacji naukowych, neurobiolog prowadzący badania na uniwersytecie College London - daje nam taką nadzieję. Jego opowieść zaczyna się od wspomnień z dzieciństwa: - Mój dziadek ze strony ojca zmarł krótko przed moim urodzeniem. Jego niezwykłe monologi były dla słuchaczy fascynujące. Dziadek, weteran I wojny światowej, miał naturę głośną i hałaśliwą, co ujawniało się, gdy odwiedzali go kumple, z którymi lubił wypić i powspominać okrutne sceny z bitew. Hołdował starodawnemu modelowi rodziny, więc wszystko kręciło się wokół niego i jego opowieści. Ojciec zapamiętał dziadka jeszcze z innej strony - jako smutnego, siedzącego w otępieniu staruszka, który nie był w stanie samodzielnie nic zrobić - właśnie tak wyglądy jego ostatnie dni. Kiedy pytałem ojca o szczegóły, mówił, że dziadek siedział w milczeniu i ciągle próbował napić się herbaty z pustej filiżanki. Nie zważał na nic, nic nie było go w stanie zainteresować. Moi rodzice wolą nie relacjonować dokładnie choroby dziadka. Mama twierdzi, że 40 lat temu po prostu nie mówiło się w ogóle o demencji - wspomina Liam Drew. Dziś natomiast na temat demencji wiele się dyskutuje. Długość naszego życia stale wzrasta - ta tendencja jest wyraźnie zauważalna zwłaszcza teraz, gdy w jesień życia wchodzą roczniki wyżu demograficznego. W krajach zachodnich mówi się nawet o zbliżającym się "tsunami demencji". O tym, jak istotną kwestią jest rozwiązanie tego problemu, może świadczyć fakt, że poświęcono mu ubiegłoroczny szczyt grupy G8 w Londynie. Osiem najbogatszych krajów świata zawarło porozumienie dotyczące koordynacji wysiłków w dziedzinie prac badawczych na temat demencji. Epidemia otępienia starczego stanowi ogromne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej; np. w Wielkiej Brytanii roczny koszt opieki nad osobą z demencją przekracza już przeciętne wynagrodzenie. Także z punktu widzenia takiej osoby perspektywa długiego życia w stanie otępienia starczego traci urok. Nie poddawajmy się jednak czarnowidztwu - ponieważ istnieje szansa, że hipoteza zakładająca, iż ludzie będą popadać w demencję w dalszym ciągu w takim samym tempie jak dotychczas, okaże się fałszywa. To prawda, że podeszły wiek jest głównym czynnikiem ryzyka demencji, ale istnieje coraz więcej dowodów na to, że w krajach rozwiniętych zachorowalność na otępienie starcze spada. Coraz rzadsze przypadki demencji Średnia długość życia mieszkańców krajów zachodnich wzrasta, co pociąga za sobą konieczność zapewnienia wszystkim osobom z demencją należytej opieki. Trzeba więc odpowiednio planować wydatki na ten cel i tak organizować system opieki społecznej, aby mógł sprostać coraz większej przewidywanej liczbie osób z demencją. Na szczęście, mimo ogólnej tendencji wzrostowej, wydaje się, że indywidualne ryzyko każdego z nas związane z zachorowaniem na demencję się zmniejsza. To pierwsza dobra wiadomość w historii leczenia tego schorzenia! Co sprawia, że liczba zachorowań na otępienie maleje? Czy można znaleźć skuteczny sposób, aby procent osób z demencją radykalnie się zmniejszał? - Myślę, że mamy pewne podstawy do umiarkowanego optymizmu - twierdzi epidemiolog Kaare Christensen z uniwersytetu w Odense w Danii, który prowadzi badania w tym zakresie. - Wydaje się, że drzemie w nas ogromny potencjał dalszego rozwoju mózgu, jeśli tylko nie będziemy działać na niego destrukcyjnie - podkreśla. - To, jak funkcjonują nasze umysły w starszym wieku, jest głównym wyznacznikiem jakości naszego życia. Niewielkie ograniczenie zdolności poznawczych stanowi niemal nieuniknioną część starzenia. Większość ludzi doświadcza nieznacznego ubytku sprawności umysłowej. Chociaż jest to frustrujące, nie ma większego wpływu na ich życie codzienne. Jeśli ten spadek jest większy niż zwykle, ale osoba może funkcjonować samodzielnie, bez stałej pomocy - jest to klasyfikowane jako łagodne zaburzenie poznawcze. Może ono przejść w stan wysokiego ryzyka progresji, aż do otępienia włącznie. Demencja następuje wówczas, gdy mamy do czynienia z ogólnym rozpadem intelektu i osobowości, brakiem pamięci i kontroli emocjonalnej. Dla wielu z nas to najbardziej przerażająca perspektywa, coś poniżającego dla tego, kogo dotyka, a także bolesnego dla rodziny i otoczenia. Aż około dwóch trzecich przypadków demencji powoduje choroba Alzheimera. Choroba Alzheimera - to najczęstsza postać otępienia. Jest nieuleczalną i postępującą chorobą neurodegeneracyjną prowadzącą do śmierci pacjenta. Opisał ją po raz pierwszy niemiecki neuropatolog Alois Alzheimer. W 1906 roku choroba została nazwana jego nazwiskiem. Diagnoza stawiana jest na podstawie testów oceniających zachowanie i zdolności podejmowania życiowych decyzji, a następnie często wykonywane jest neuroobrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego. Z postępem choroby pojawić się mogą takie objawy, jak splątanie, drażliwość, agresja, wahania nastroju, trudności językowe, utrata pamięci długotrwałej. Chorzy stopniowo tracą funkcje życiowe, wyłączają się z życia rodzinnego i społecznego. Choroba prowadzi do śmierci, a średnia długość życia po postawieniu diagnozy wynosi ok. 7 lat. Mniej niż 3% chorych przeżywa ponad 14 lat. Przyczyny choroby Alzheimera są wciąż słabo poznane. Obecnie możliwe jest jedynie leczenie objawowe. W przebiegu choroby Alzheimera dochodzi do gromadzenia się w mózgu określonego białka (beta-amyloidu) prowadzącego do obumierania komórek mózgu - neuronów, a także do nieznacznego zmniejszenia rozmiarów mózgu oraz do powstawania charakterystycznych splotów włókien nerwowych - widoczne w badaniu metodą MRI (rezonans magnetyczny). Kolejną przyczyną demencji może być tzw. otępienie naczyniowe. Powstaje ono w wyniku tworzenia się w naczyniach mózgowych skrzeplin. Są one zwykle zbyt małe, aby pacjent odczuwał ich skutki, z czasem jednak z ich powodu dochodzi do wyłączenia dużego obszaru mózgu, a wtedy objawy demencji stają się odczuwalne. Mechanizm i przyczyny powstawania tych małych zmian chorobowych są identyczne jak w przypadku udaru i krótkotrwałego niedokrwienia mózgu - naczynia krwionośne stają się kruche i często dochodzi w nich do drobnych udarów. Istnieją jeszcze inne, rzadziej występujące podtypy demencji, z których najbardziej rozpowszechnione jest otępienie czołowo-skroniowe, zespół Wernickego-Korsakowa (powodowany przez alkohol) oraz choroba Creutzfeldta-Jakoba. Coraz silniejsze jest przeświadczenie, że otępienie w bardzo podeszłym wieku stanowi zazwyczaj zespół różnych postaci tej choroby. Od dawna wiadomo, że ryzyko demencji znacząco wzrasta wraz z wiekiem. Obecnie na świecie żyją aż 44 miliony osób z demencją. Już teraz opieka nad chorymi pochłania ok. 1% produktu światowego brutto, co stanowi ponad 600 miliardów dolarów, a rosnąca liczba zachorowań znacznie podwyższy tę kwotę. Każdego roku przybywa bowiem ok. 7,7 mln pacjentów, co oznacza, że co 4 sekundy choroba atakuje kolejną osobę. Pozornie statystyka jest nieubłagana. Bardzo niewiele przypadków otępienia występuje jeszcze przed ukończeniem 60. roku życia, a w kolejnej dekadzie liczba demencji jest nadal niewielka i wynosi 1 % lub nieco powyżej. Jednak po przekroczeniu 70. roku życia statystyka znacznie się pogarsza: około 5% populacji w przedziale 70-80 lat zapada na demencję, a w grupie powyżej 80 ryzyko wzrasta jeszcze bardziej. Dotychczas prognozowano, że do 2050 roku liczba osób cierpiących na demencję na całym świecie się potroi. Czy te przewidywania się sprawdzają? Dobre wieści dla chorych na demencję W ciągu ostatnich kilku lat nie potwierdziły się pesymistyczne przewidywania o rosnącej w zastraszającym tempie liczbie osób z demencją. Najnowsze badania sugerują nawet, że demencja jest w defensywie. Czemu należy przypisać odwrócenie trendów? Być może dotychczasowe opracowania były obarczone błędem, może wzięło w nich udział zbyt mało osób? W wiodącym czasopiśmie medycznym "The Lancet" opublikowano niedawno wyniki dwóch badań, trwających kilka miesięcy, przeprowadzonych z udziałem tysięcy seniorów. Ostatecznie zakwestionowały one poprzednie założenia mówiące o epidemii demencji. W jednym z opracowań porównano wyniki dwóch badań wykonanych w Wielkiej Brytanii w odstępie 20 lat z udziałem osób z demencją. Pierwsze takie testy zrobiono w 1994 roku i wyciągnięto wnioski, że w Anglii chorowało wówczas na demencję około 650 tys. osób. Badania powtórzono po 20 latach, gdy średnia długość życia znacznie wzrosła. Przeprowadzono te same testy, które pozwalały wykryć demencję. Choć według poprzednich przewidywań liczba osób z demencją powinna w 2014 roku wynieść prawie 900 tys., okazała się mniejsza o 200 tys. osób. Analiza występowania chorób w poszczególnych grupach wiekowych pozwoliła stwierdzić, że demencja rozwija się obecnie w późniejszym wieku. To odkrycie było miłą niespodzianką dla naukowców. Dr Carol Brayne, epidemiolog z uniwersytetu w Cambridge, który kierował tymi badaniami, skomentował to następująco: - To było bardzo pozytywne doświadczenie. W innym badaniu oceniano stan zdrowia dwóch grup duńskich seniorów. Identyczne testy przeprowadzono wśród osób urodzonych w 1905 i w 1915 roku. Dziewięćdziesięciolatkowie zostali poproszeni o wypełnienie ankiety zawierającej pytania o stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Chociaż obie grupy były w podobnej kondycji fizycznej, to osoby urodzone w 1915 roku znacznie lepiej wypadły w testach poznawczych niż seniorzy starsi o dekadę. - Nie byli oni silniejsi, ale byli mądrzejsi - twierdzi dr Christensen, który nadzorował oba projekty. Jak zauważyli naukowcy, wyniki dwóch omówionych wyżej badań znakomicie się uzupełniają. Rodzi się jednak pytanie, skąd te pozytywne zmiany? Badania pokazały, że tendencje zapadalności na demencję się zmniejszają, ale nie ujawniły, dlaczego tak się dzieje. Wykazano bezspornie, że działania intelektualne wytwarzają w mózgu "odporność" na spadek jego wydolności na starość. Co opóźnia demencję starczą? Głównymi czynnikami wpływającymi na podwyższenie wieku, w którym seniorzy zapadają na demencję, jest wzrost zamożności społeczeństw, co umożliwia lepszy dostęp do edukacji i służby zdrowia - a to bardzo poprawia kondycję mózgu. Pomysł, że uczenie się i wysiłek umysłowy mogą zapobiegać rozwojowi chorób fizycznych i oddalać demencję, wydaje się dość kontrowersyjny. - Na początku ten pogląd funkcjonował tylko na obrzeżach nauki - przypomina dr Yaakov Stern, neurolog z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, który spędził ostatnie 25 lat na badaniu tej hipotezy. Jego zainteresowanie wzbudziło niegdyś stwierdzenie kolegi, który zauważył w 1980 roku interesującą zależność: bardziej wykształceni specjaliści byli mniej narażeni na rozwój choroby Alzheimera niż osoby o niższych kwalifikacjach i dochodach. Podszedł do tego sceptycznie, uważając, że musi istnieć sensowne wytłumaczenie takiej prawidłowości. Być może grupy wykształconych seniorów uzyskiwały lepsze wyniki w testach poznawczych diagnozujących chorobę Alzheimera, ponieważ pracownicy umysłowi na co dzień zmuszali swoje mózgi do większego wysiłku? Badacze powiązali więc wykształcenie z czynnikami chroniącymi przed otępieniem. Ta teza zaczęła zdobywać szersze poparcie. Wykazano bezspornie, że działania intelektualne wytwarzają w mózgu "odporność" na spadek jego wydolności na starość. Taka "rezerwa poznawcza" pomaga mózgowi funkcjonować prawidłowo nawet mimo łagodnego pogorszenia stanu fizycznego - więc teoria się sprawdza. Nawet jeśli w mózgu zaczynają się patologiczne zmiany, nie oznacza to, że on się poddaje - nadal stara się wykonać każde konkretne zadanie najlepiej, jak potrafi. Teoria "rezerwy poznawczej mózgu" daje nadzieję, że społeczeństwo będzie w coraz lepszej kondycji. W wielu krajach zachodnich - w tym w Wielkiej Brytanii i Danii - poprawiono znacznie dostęp do szkół i, w porównaniu z realiami z połowy XX wieku - wydłużono czas obowiązkowej nauki. Zarówno dr Brayne, jak i dr Christensen, uważają, że lepsza edukacja i łatwiejszy dostęp do niej prawdopodobnie jest tylko jedną z przyczyn zmniejszającej się zachorowalności na demencję. Najważniejsze wydaje się to, czy ten korzystny trend można umacniać, np. przez wydłużenie czasu kształcenia? W Wielkiej Brytanii w ostatnich dziesięcioleciach coraz więcej osób kontynuuje naukę na studiach wyższych. W przyszłości okaże się, czy będzie to miało bezpośrednie przełożenie na dalsze usprawnienie mózgu. Być może nie istnieje górna granica określająca możliwości poznawcze naszych umysłów. Wczesna edukacja szkolna też z pewnością je poszerza. Oczywiście dla wielu z nas jest już za późno, aby uzupełnić braki w wszystko jednak stracone. Nasza rezerwa poznawcza nie zależy tylko od czasu spędzonego w szkolnej ławce. Wpływa na nią również nasza aktywność intelektualna w ciągu całego życia. Ważne jest stałe zaspokajanie potrzeb psychicznych zarówno w pracy, jak i w czasie wolnym. - Funkcja poznawcza mózgu ulega stałej modyfikacji - twierdzi dr Marcus Richards, epidemiolog z brytyjskiego Medical Research Counsil w Londynie, szef projektu: "Zdrowe i Długie Życie do Późnej Starości". - Nigdy nie jest za późno, by przejąć aktywną kontrolę nad ochroną funkcji poznawczych mózgu- uważa naukowiec. Ten pomysł został podchwycony przez firmę produkującą urządzenie zwane trenerem umysłu, dotychczas wykorzystywane w grach komputerowych. Multimedia pomagają pokonać demencję Częste korzystanie z gier komputerowych sprawia, że posługujemy się nimi coraz sprawniej i łatwiej - każdy gracz to potwierdzi. Wiadomo też, że trening czyni mistrza. Nie wiemy jednak, czy takie umiejętności okażą się pomocne w poprawie funkcjonowania mózgu, nie mamy też pewności, jak długo będziemy odczuwać korzyści z takich ćwiczeń. Jednak zanim uwierzymy we wspaniałe rezultaty osiągane dzięki trenerowi umysłu, musimy otrzymać na to dowody. Pierwsze udokumentowane badania pokazują, że umiejętność sprawnego korzystania z gier komputerowych dobrze wpływa na zdolności poznawcze nie tylko przy konsoli, lecz także w innych dziedzinach życia. Specjalnie zaprojektowana gra komputerowa poprawia naszą wielozadaniowość, zdolność skupienia uwagi i pamięć co najmniej na sześć miesięcy. Naukowcy chcą nadal badać to zjawisko, by móc zmierzyć stopień otępienia u seniorów poddanych komputerowemu treningowi i porównać go z grupą kontrolną, niekorzystającą z tych udogodnień. Gry komputerowe to nie jest jedyny sposób na budowanie rezerwy poznawczej mózgu. Są mniej kontrowersyjne - i prawdopodobnie bardziej przyjemne - metody tworzenia rezerwy poznawczej, jak np. znalezienie sobie interesującego hobby. Może to być gra w karty lub na instrumencie muzycznym. Badania naukowe potwierdzają, że aktywne uczestnictwo w życiu społecznym również może chronić przed demencją. Wystarczy korzystać ze współczesnych udogodnień, o których 50 lat temu nikt nawet nie marzył: z telefonów komórkowych i urządzeń multimedialnych, bo one znacznie bardziej stymulują intelektualnie. - Życie wymaga teraz poznawania nowych technologii, aby nie pozostawać w tyle za innymi - podkreśla dr Stern. Alzheimer w Polsce Obecnie liczbę chorych na Alzheimera w Polsce szacuje się na co najmniej 250 tysięcy, z czego 150 tysięcy nie ma postawionej diagnozy. Chorobę diagnozuje się u nas średnio 10 miesięcy później niż np. w Niemczech - może to zrobić neurolog lub psychiatra. Szacuje się, że za 15 lat liczba chorych wyniesie ponad milion. W Polsce jest mniejsza niż w innych krajach pomoc ze strony samorządów i opieki zdrowotnej. Aż 70% chorych pozostaje pod opieką małżonka lub dorosłych dzieci. W naszym kraju działa za mało domów pobytu dziennego przeznaczonych dla chorych na Alzheimera. Od 1992 roku istnieje Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, a także blisko 30 organizacji regionalnych, których celem jest organizowanie pomocy edukacyjnej, prawnej i psychologicznej dla chorych i opiekunów, popularyzacja wiedzy o chorobie i próby wpływania na politykę zdrowotną i pomocy społeczną na szczeblu samorządowym, rządowym i parlamentarnym. Co chroni przed demencją starczą? Stymulowanie intelektualne mózgu to niejedyny sposób na zwiększenie jego możliwości poznawczych. Istnieją również inne ważne czynniki: np. odpowiednie dotlenienie, dostarczanie energii i składników odżywczych. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że zdrowe naczynia krwionośne odgrywają kluczową rolę w zachowaniu funkcji poznawczych mózgu do późnej starości. Nie tylko minimalizują ryzyko otępienia naczyniowego, lecz także demencji o innym podłożu. W krajach zachodnich od 1970 roku obserwuje się spadek zapadalności na choroby serca i naczyń krwionośnych. Prawdopodobnie przyczynia się do tego większa świadomość zagrożeń, jakie wiążą się z paleniem tytoniu, wysokim poziomem cholesterolu i siedzącym trybem życia, a także stosowanie na szerszą skalę leków obniżających ciśnienie krwi. W jednym z badań potwierdzających spadek zachorowalności na demencję porównano przepływ krwi w mózgu u różnych grup wiekowych seniorów. Okazało się, że osoby urodzone później miały zdrowsze naczynia krwionośne. Podsumowanie wszystkich badań zamieszczono w opublikowanej Brytyjskiej Narodowej Strategii Walki z Demencją. Wnioski z nich płynące nie są wcale odkrywcze: stwierdzono między innymi, że to, co dobre dla serca, wpływa też korzystnie na mózg. Trzeba rzucić palenie, utrzymywać dobrą formę, regularnie badać ciśnienie krwi i poziom cholesterolu - wyniki ostatnich badań naukowych jeszcze bardziej zwiększają motywację do przestrzegania tych zasad. Co więcej, w badaniach randomizowanych udowodniono, że istotne korzyści płyną też z ćwiczeń fizycznych: osoby, które prowadzą aktywny tryb życia, rzadziej zapadają na demencję. U tych, którzy zażywali dużo ruchu, zanotowano mniejszy spadek aktywności intelektualnej w zaawansowanym wieku. Kolejnym ważnym czynnikiem wpływającym na zdrowie naszych naczyń krwionośnych jest dieta. Na początku XX wieku, kiedy niedożywienie było w Wielkiej Brytanii powszechne, prawie połowa mężczyzn powołana do służby wojskowej w I wojnie światowej nie była wystarczająco sprawna. Poborowi cierpieli z powodu braku witamin i makroelementów oraz ogólnego niedoboru kalorii. W ciągu następnych dziesięcioleci, wskutek wzrostu poziomu życia i większych nakładów przeznaczanych na ochronę zdrowia publicznego, sposób odżywiania znacząco się poprawił. Dziś dietetycy zalecają takie menu, które wspomoże nasz mózg i poprawi stan zdrowia. Co jeść, żeby nie dopadła nas demencja? Najbardziej obiecujące substancje odżywcze pomocne w zwalczaniu demencji to antyoksydacyjne witaminy C i E, witaminy z grupy B i kwas foliowy oraz nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 zawarte w rybach. Zaobserwowano, że spożywanie zbyt małych ilości tych substancji zwiększa ryzyko demencji. W badaniach randomizowanych dodawano niektórym seniorom do posiłków suplementy diety, ale nie dostrzeżono żadnych korzyści wynikających z ich zażywania. Być może dlatego, że obserwacja seniorów trwała zbyt krótko, a na efekty suplementacji trzeba poczekać dłużej. Mimo to dr Richards nadal zaleca swoim pacjentom przestrzeganie zasad zdrowego żywienia, najlepiej diety śródziemnomorskiej, bogatej w owoce i warzywa, z dużą ilością ryb i z niezbyt dużą ilością czerwonego mięsa, bez wysokokalorycznych fast foodów. Dietetyków najbardziej niepokoi nadmiar, a nie niedobór w diecie. W przeciwieństwie do osób urodzonych w pierwszej połowie XX wieku następne pokolenia są dotknięte nadwagą. Coraz więcej mieszkańców krajów zachodnich ma podwyższony poziom glukozy we krwi, co prowadzi do cukrzycy, która - jak dowiodły ostatnie badania - sprzyja demencji. Niektórzy naukowcy uważają, że choroba Alzheimera jest formą "cukrzycy mózgu". - Wiemy, że wzrost otyłości i zachorowań na cukrzycę na pewno wpłynie na zachorowalność na demencję - mówi dr Richards. - Badanie demencji jest czymś w rodzaju "nerwowego oczekiwania" - dodaje. Epidemia demencji - co robić? W najbardziej pesymistycznej wersji nagły wzrost czynników ryzyka demencji oznacza, że odwróci się tendencja spadkowa. Czy tak będzie, pokażą obserwacje dwóch kolejnych pokoleń seniorów. To, w połączeniu z faktem że żyjemy coraz dłużej, sprawia, że systemy opieki zdrowotnej muszą być przygotowane na wzrost liczby pacjentów z otępieniem. - Społeczeństwo nadal potrzebuje sprawnego systemu opieki nad starymi ludźmi z zaburzeniami funkcji poznawczych - uważa dr Braine. - Problem nie zniknie sam, tylko dlatego że ostatnie badania pokazały tendencję spadkową zachorowalności na demencję - dodaje. To może jednak wyjaśnić, dlaczego ostatnie doniesienia naukowe opublikowane w czasopiśmie "The Lancet" nie wzbudziły większego zainteresowania uczestników konferencji prasowej G8 obradującej nad tym problemem. Optymistyczne doniesienia o odwrocie demencji mogą osłabić czujność, a problem może się zaostrzyć. Zwiększenie środków na dalsze badania nad demencją z pewnością okaże się trafioną inwestycją. Nie mamy przecież wyboru, kiedy, gdzie i w jakim środowisku się rodzimy, możemy jednak sprawować pewną kontrolę nad tym, jak żyjemy, a to pozwoli nam uniknąć kłopotów w starszym wieku. - Mój dziadek, urodzony w 1898 roku, nie miał prawie żadnego wykształcenia, walczył w I wojnie światowej, a II wojnę udało mu się przeżyć. Ja urodziłem się w 1977 roku i ponad dwie dekady się kształciłem i teraz wiodę całkiem wygodne życie, ale jego tryb to kopanie sobie grobu, ponieważ mam siedzącą pracę. Jednak podczas pisania tego artykułu poczułem nadzieję na szczęśliwą jesień życia. Na pozytywne zmiany nigdy nie jest za późno. Zamiast więc korzystać z metra, czy autobusu - zacząłem chodzić na piechotę, przykładam większą wagę do mojej diety, jem więcej warzyw i ryb. Ważne, by mój organizm nie ponosił konsekwencji mojego niezdrowego trybu życia, ale jeszcze gorsza byłaby świadomość, że nie próbowałem z tym nic zrobić - podsumowuje Liam Drew. Liam jest autorem wielu publikacji naukowych oraz neurobiologiem na uniwersytecie College London Bibliografia Down with dementia, New Scientist, 11 January 2014 Spis treści Coraz rzadsze przypadki demencji Dobre wieści dla chorych na demencję Co opóźnia demencję starczą? Multimedia pomagają pokonać demencję Co chroni przed demencją starczą? Co jeść, żeby nie dopadła nas demencja? Epidemia demencji - co robić? Objawy demencji starczej mogą wystąpić na skutek zaburzeń w obrębie naczyń mózgowych (otępienie naczyniopochodne). Do uszkodzenia naczyń może dojść np. w konsekwencji nadciśnienia tętniczego, jeśli nie jest ono odpowiednio leczone. Demencja starcza może rozwinąć się ponadto na podłożu innych schorzeń (np. AIDS), a także Demencja starcza to wyzwanie, z którym niejednokrotnie mierzą się opiekunki w Niemczech. Jeśli opiekunka spróbuje wejść się w świat uczuć osób chorych na demencję, łatwiej przyjdzie jej komunikacja z nimi. Demencja starcza – zrozumieć chorego Dla osób dementywnych świat staje się dziwny i niezrozumiały, ponieważ tracą oni specyficzne dla człowieka umiejętności poznawcze i orientację. Nie potrafią umieścić przedmiotów, sytuacji i osób w szerszym kontekście. Z powodu zaburzenia funkcji przypominania mają ograniczony dostęp do swojej wcześniejszej wiedzy (pamięć semantyczna) i doświadczenia (pamięć epizodyczna – wymazywana wstecz), dzięki którym potrafili się odnaleźć w każdej sytuacji. Brakuje im wiedzy i pewności źródeł, które służą opanowaniu obecnej sytuacji. Często zanika granica między snem, rzeczywistością i przeszłością. Chorzy mają halucynacje, które odczuwają jako realne sytuacje. W kontakcie z osobą dementywną często nie daje się wytłumaczyć im ich irracjonalności. W idealnym przypadku jednak opiekunka w Niemczech powinna podchwycić nastrój, jaki kryje się za halucynacjami. Jeśli chory jest jeszcze w stanie rozpoznać, że jego zachowanie jest w danej sytuacji nieadekwatne, może się to u niego skończyć niepokojem i poczuciem rezygnacji. Osoby, które chorują na demencję, często czują się nierozumiane, jakby ktoś nimi dowodził lub sprawował nad nimi kuratelę. Nie potrafią pojąć motywów decyzji swoich opiekunów. Zaskakujący jest jednak fakt, że wielu chorych potrafi wyrazić swoje życzenia. Niektórzy potrafią jeszcze wyczuć, czy ktoś w ich towarzystwie się nudzi lub czuje się dotknięty ich zachowaniem. W zaawansowanym stadium tracą jednak umiejętność kontaktu emocjonalnego. Stanowi to duże obciążenie dla członków rodziny i powoduje, że praca w Niemczech, opieka nad nimi, jest także psychicznie trudna. Chorzy reagują często podenerwowaniem, gdy obarcza się ich odpowiedzialnością za rzeczy, o których w międzyczasie zapomnieli, a tym samym czują się podwójnie obciążeni, raz przez to, że zarzuca im się popełnienie błędu, a także przez to, że zostają skonfrontowani ze swoimi słabościami. Uczucia osób chorych na demencję Mimo wszystko opiekunka musi pamiętać, że chorzy na demencję mają jeszcze uczucia. Szczególnym problemem są depresje, manifestujące się przed nadejściem demencji, często wtedy, gdy chorzy zauważają swój spadek formy duchowej. Objawy depresji mogą być podobne do tych zwiastujących demencję, stąd zdarza się, że przy zbyt małej wiedzy choroby te są ze sobą mylone. Im bardziej zaawansowana demencja, tym bardziej płaski staje się świat uczuć. Ustępują one afektywnej obojętności z brakiem umiejętności odczuwania smutku, radości lub wyrażania uczuć, przy równoległej utracie zainteresowania światem zewnętrznym. Osoby chore na demencję potrzebują dużo czasu na reakcję i działanie. W zaawansowanym stadium wystarczające odżywianie nie jest możliwe drogą naturalną, ponieważ chorzy w skutek zaburzenia bodźców nie są w stanie połykać pokarmu. Opieka nad osobami starszymi w Niemczech wymaga wtedy niezwykłej cierpliwości i pochłania wiele czasu. Postępowanie z osobami dementywnymi Ze względu na pojawiające się objawy demencji starczej praca dla opiekunek w Niemczech powinna być dopasowana do ich zmienionego sposobu przeżywania. Najważniejsza jest cierpliwość. Przez okazywanie zniecierpliwienia chory ma wrażenie, że coś zrobił źle, co jest z kolei przyczyną niezadowolenia, smutku, złego samopoczucia. Równie ważne jest, aby uświadomić sobie, że chorzy ze względu na zaburzenia pamięci są w stanie uczyć się tylko warunkowo. Większość z tego, co się do nich mówi, zapominają już po paru minutach. Dlatego nie można z nimi nic pewnego ustalać. Jednak można ich „musztrować”: gdy posadzimy chorego przy stole i mu wytłumaczymy, że to jest jego miejsce, to całkiem możliwe, że w przyszłości sam wybierze sobie to miejsce do siedzenia. Na pytanie: „Gdzie jest twoje miejsce?” chory będzie odpowiadał wymijająco, dlatego lepiej zrezygnować z zadawania pytań. Komunikacja a demencja Komunikacja powinna przebiegać w prostym języku. Z jednej strony jest to uwarunkowane osłabieniem słuchu w starszym wieku, z drugiej przez upośledzenie zdolności do abstrakcyjnego myślenia dłuższe zdania okazują się nie zawsze zrozumiałe. Każde zdanie powinno zawierać jedną informację. Także nie mówimy: „Wstań i załóż płaszcz“, tylko „Wstań proszę“, a dopiero później podajemy następną informację. Język powinien być prosty, a zdania krótkie i wyraziste. Często powiedzenia i przysłowia są lepiej rozumiane niż abstrakcyjne zwroty. Warto zapamiętać sobie zwroty i pojęcia, które chory rozumie i korzystać z nich w dalszej komunikacji. Należy również unikać kłótni z chorym na demencję, nawet jeśli nie ma racji, ponieważ wzmocni to jedynie uczucie zmieszania i niezadowolenia, które pozostaną po kłótni (nawet jeśli nie jest on już w stanie przypomnieć sobie samego zajścia). Dla chorego na demencję kłótnia jest tym bardziej niebezpieczna, gdyż nie jest on w stanie odnieść się do swojego doświadczenia, że kłótnie mijają – chorzy żyją prawie wyłącznie w teraźniejszości. Przyszłość nie ma dla nich żadnego znaczenia. Gdy mowa jest ledwo możliwa, ważne jest, aby pobudzać inne zmysły. Do podopiecznego można dotrzeć przez smak, zapach, obraz, dźwięk, ruch i dotyk, np. podopieczny może się ożywić na dźwięk znanych pieśni ludowych. Niemniej trzeba pamiętać, że niektóre zmysły mogą ulec zmianie. I tak zmysł smaku wyostrza się przede wszystkim na słodkie potrawy. Należy jednak uważać, aby nie angażować zbyt wielu zmysłów przez wiele bodźców na raz. Nałożenie się kilku wrażeń zmysłowych może stwarzać poczucie zagrożenia, ponieważ chory nie umie rozdzielić różnych wrażeń od siebie i przyporządkować znanym sobie kategoriom. Nadmiar bodźców prowadzi raczej do zmieszania niż stymulacji. Należy szukać równowagi pomiędzy nadwyżką, a absolutnym niedoborem bodźców. Biografia Jedną z metod pracy z podopiecznym – polecanym dla każdej opiekunki w Niemczech – jest tworzenie biografii, dzięki której można się dowiedzieć, jakie znaczenie mają dla chorego pewne zachowania. Np. co to znaczy, gdy podopieczny nie chce iść wieczorem spać? Czy daje sygnał „Brakuje mi herbaty przed snem” czy może ma na myśli: „Tęsknię za moją żoną”? Im dokładniej poznamy przyzwyczajenia i cechy chorego, tym łatwiej będzie nam go zrozumieć. Również przy tej metodzie zaleca się prowadzenie gruntownej dokumentacji i ścisłą współpracę ze wszystkimi osobami zaangażowanymi w opiekę. Praca w Niemczech. Opieka nad osobami starszymi z demencją a postępowanie z samym sobą Podczas pracy z osobą, u której występują objawy demencji starczej, ważne jest także myślenie o samym sobie, co niestety często jest niedocenianym problemem. W dużej mierze dotyczy on najbliższej rodziny seniora, ale z łatwością może dotknąć opiekunki pracujące w Niemczech. Szczególnie, jeśli jest ona jedyną osobą na co dzień stykająca się z chorym. Bliscy podopiecznego często zaniedbują kontakty społeczne i żyją niemalże wyłącznie dla chorego, z którym ledwo mogą się porozumieć. Dopada ich poczucie winy z powodu narastającej agresji wobec podopiecznego. Boją się, że w nieodległej przyszłości zachorują na podobną chorobę. Gdy chory zachowuje się nielogicznie, w naszych oczach wygląda to na złośliwość, brak dobrej woli. Wszystko to kończy się w wielu przypadkach depresją lub zaburzeniami psychosomatycznymi jak np. chroniczne bóle. Problemy u opiekunów czy rodziny często pojawiają się po śmierci podopiecznego. Demencja starcza, kilka faktów o chorobie Demencja oznacza znaczne obniżenie sprawności umysłowej, emocjonalnej i społecznej, które prowadzi do umniejszenia funkcji społecznych i niemal zawsze towarzyszy chorobie mózgu. Choroba dotyka przede wszystkim pamięci krótkotrwałej, w szczególności umiejętności myślenia, języka i motoryki, a w niektórych przypadkach powoduje również zmiany w strukturze osobowości. Kluczowe w zrozumieniu demencji jest różnicowanie między utratą nabytych już umiejętności, a wrodzonym brakiem uzdolnień. Obecnie znanych jest nam wiele, ale nie wszystkie, przyczyny demencji, a niektóre jej formy dają się leczyć w pewnym zakresie, co oznacza, że można opóźnić wystąpienie pewnych symptomów we wczesnym stadium demencji. Najczęściej występującą formą demencji, jednak nie jedyną, jest choroba Alzheimera. Demencja starcza można mieć różne przyczyny, a znaczące dla terapii jest stwierdzenie cech różnicujących. Głównym czynnikiem ryzyka jest zaawansowany wiek. Dłuższy okres życia kobiet jest zapewne najlepszym wytłumaczeniem, dlaczego to właśnie kobiety stanowią większy odsetek chorych na demencję. Depresje postrzega się jako czynnik ryzyka sprzyjający rozwojowi demencji, albowiem często pojawiają się w jej wczesnych stadiach demencji. Objawy demencji starczej Demencja (ICD-10 kod F00-F03) jest często skutkiem chronicznej i postępującej choroby mózgu z zaburzeniem wielu wyższych funkcji mózgowych, w tym pamięci, myślenia, orientacji, kondycji duchowej, liczenia, zdolności uczenia się, języka, mówienia i umiejętności dokonywania oceny i wyboru. Aby zdiagnozować demencję, zgodnie z układem ICD, symptomy choroby muszą występować przez minimum 6 miesięcy. Zmysły (organy, jak i działanie) funkcjonują u danej osoby jak zazwyczaj. Spadkowi umiejętności kognitywnych z reguły towarzyszą zmiany w kontroli stanów emocjonalnych, zachowań społecznych albo motywacji. Symptomy te występują również w przypadku choroby Alzheimera, chorób naczyniowych mózgu i innych, które w pierwszym lub drugim stopniu dotyczą mózgu i neuronów. Halucynacje i problemy z poruszaniem się Do objawów demencji należą także objawy motoryczne i symptomy psychotyczne, które mogą wystąpić we wszystkich rodzajach demencji. Przykładowo u chorych pojawiają się halucynacje optyczne. Zazwyczaj widzą oni najpierw w półmroku nieobecne osoby, z którymi nawet prowadzą rozmowy. We wczesnym stadium pacjenci są jeszcze w stanie zdystansować się od swoich pseudo-halucynacji, co oznacza, że wiedzą, iż osoby, z którymi rozmawiają są nieobecne. Później widzą zwierzęta lub postaci fantastyczne, wzory na ścianach, kłęby kurzu. W zaawansowanym stadium przeżywają groteskowe, często groźne rzeczy, np. uprowadzenia. Te sceniczne halucynacje są z reguły nacechowane strachem. Pacjentom zdarza się zachowywać agresywnie wobec działających w dobrej wierze bliskich, gdy wciągną ich w swój system obłędu. Granica z delirium jest w tym przypadku płynna. Zaburzenia motoryki należą do obrazu choroby w przypadku zaawansowanej demencji. Pacjentom z biegiem czasu sztywnieją coraz to większe obszary ciała. Ich chód się zmienia, stawiają małe kroki, szurają stopami, szeroko stawiają nogi. Są zagrożeni upadkiem, gdyż dochodzi do zaburzenia poczucia utrzymania równowagi. Osoby chore na demencję tracą inicjatywę, zaniedbują swoje hobby, higienę osobistą i porządki w mieszkaniu, wreszcie nie są w stanie odżywiać się w wystarczający sposób, nie mają chęci do jedzenia, zaprzestają odczuwać głód i w końcu zapominają o gryzieniu pokarmu i jego połykaniu. Chudną i stają się podatni na choroby wewnętrzne, jak np. zapalenie płuc. Zmienia się również ich dzienno-nocny rytm życia. Demencja starcza – etapy choroby Kryteria diagnostyczne dla demencji obejmują kombinacje deficytów umiejętności kognitywnych, emocjonalnych i społecznych, które prowadzą do osłabienia funkcji społecznych i zawodowych. Symptomem przewodnim jest zaburzenie pamięci. W początkowej fazie choroby pojawiają się zaburzenia pamięci krótkotrwałej i umiejętności postrzegania. W dalszym przebiegu zanikają również trwałe treści pamięci długotrwałej, a dotknięci chorobą z biegiem czasu tracą nabyte przez całe życie umiejętności i zdolności. Upośledzenie umiejętności kognitywnych nie występuje nagle, np. w postaci zamglenia świadomości lub delirum. Aby nastąpiło pogorszenie pamięci musi nastąpić jedno z następujących zaburzeń: afazja: zaburzenia mowy; apraksja: upośledzenie umiejętności wykonywania precyzyjnych, celowych ruchów; agnozja: upośledzenie umiejętności identyfikowania przedmiotów lub ich ponownego rozpoznawania; zaburzenia funkcji wykonawczych: planowania, organizacji, zachowywania kolejności. Zdarza się, że jesteś oskarżany o kradzież tej samej rzeczy. Gdy oskarżenia o kradzież np. portfela lub okularów pojawiają się często, kup taki sam przedmiot po to, aby w razie oskarżeń go podmienić. 5. Porozmawiaj z innymi członkami rodziny. Wytłumacz im na czym polega problem i z czym się zmagasz.

Demencja to choroba psychiczna, która przejawia się zaburzeniami funkcji poznawczych, pamięci, mowy oraz problemami z liczeniem. Towarzyszą jej także symptomy, które mogą wskazywać na depresję. Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów, a jego głównym założeniem jest poprawa jakości codziennego życia osoby chorej. U osób młodych demencja występuje rzadko. Jest to choroba, która dotyka przede wszystkim osób starszych. Objawy demencji nasiliają się wraz z jej postępem. Co robić, gdy zaobserwujemy objawy u osoby bliskiej? Powinniśmy umówić ją na wizytę u specjalisty. Czym jest demencja? Na czym polega demencja? To schorzenie, które negatywnie wpływa na mózg, upośledzając jego funkcjonowania oraz wywołując zaburzenia poznawcze, mowy, pamięci, emocji oraz liczenia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (ICD-10) osoby, które borykają się z demencją, mają problemy z właściwą oceną sytuacji, nie potrafią prawidłowo postrzegać rzeczywistości, pojawiają się u nich trudności z orientacją czasowo-przestrzenną, a także rozumieniem. Definicja demencji obejmuje także zaburzenia dotyczące celowych ruchów precyzyjnych oraz zaburzenia funkcji wykonawczych. Demencja czasami zamiennie nazywana jest otępieniem lub otępieniem starczym. Demencja a wiek. Demencja dotyka osób po 65. roku życia. Nie należy jej jednak mylić z objawami starości i tłumaczyć podeszłym wiekiem. Jest to bowiem proces patologiczny, który wywołany jest chorobą mózgu. Nie należy lekceważyć żadnych, nawet najmniejszych sygnałów świadczących o demencji. Właściwe leczenie, rozpoczęte we wczesnym stadium choroby, pozwala skutecznie spowolnić jej rozwój. Przyczyny demencji Rozwój demencji może być związany z innymi schorzeniami, infekcją mózgu, stwardnieniem rozsianym, chorobą alkoholową, pląsawicą Huningtona, cukrzycą, chorobami genetycznymi ośrodkowego układu nerwowego. Może być także wynikiem długotrwałego, silnego stresu oraz depresji. Demencja a dziedziczenie. Osoby, u których w rodzinie wystąpiły przypadki demencji, są w grupie ryzyka zagrożonych tym schorzeniem. Coraz częściej słyszymy pojęcie „demencja cyfrowa” czy „demencja elektroniczna”. Uważa się, iż jest ona skutkiem rozwoju najnowszych technologii, które rozleniwiają mózg. Objawy demencji a etapy choroby (przebieg choroby) Czym się objawia demencja? Demencja początkowo może objawiać się trudnymi do zauważenia symptomami, które nasilają się bardzo powoli. Czas trwania choroby jest różny, lecz najczęściej trwa ona latami. Najczęściej osoba chora zaczyna zapominać o podstawowych rzeczach, częstokroć związanych z pracą oraz codziennymi czynnościami. Fazy choroby: Pierwsza faza choroby (łagodna) objawia się zaburzeniami na gruncie: zaburzenia pamięci - osoba chora zapomina o umówionych spotkaniach, wizytach u lekarza; ma trudności z przypomnieniem sobie imion krewnych, nazw przedmiotów; pojawiają się także problemy z liczeniem, zaburzenia mowy - pojawiają się trudności z właściwym doborem słów oraz zapominanie ich znaczeń; wypowiadane zdania nie zawsze mają logiczny sens, zachowania chorego - zmienność nastrojów, agresja wywoływana jest drobnymi zdarzeniami; chory zaczyna się izolować od bliskich, unika z nimi kontaktu, koordynacji ruchów - chory w tym zakresie nie ma większych trudności, codzienne funkcjonowanie nie sprawia mu problemów. 2 etap choroby: zaburzenia pamięci - nasilają się; osoba chora zaczyna zapominać o wydarzeniach, które miały miejsce tego samego lub poprzedniego dnia; bez trudu przypomina sobie zdarzenia odległe, lecz ma problem z umiejscowieniem ich w czasie, zaburzenia mowy - słownictwo zdecydowanie ubożeje, odpowiedzi chorego są powolne, zdarza się, iż nie kończy rozpoczętych zdań, zachowanie chorego - zachowanie chorego jest trudne do przewidzenia, często towarzyszy mu gwałtowność; osoba chora zaczyna odczuwać lęk, wywołują go np. głośne dźwięki, ostre, migające światło, koordynacja ruchów - pojawia się brak precyzji w ruchach; codzienne czynności zaczynają sprawiać coraz większe problemy; zaczynają występować zaburzenia równowagi, które mogą skutkować upadkami oraz drżenie i przykurcze mięśni, chory musi przebywać pod stałą opieką przez całą dobę, pojawia się brak apetytu. Demencja 3 stopnia - ostatni etap: zaburzenia pamięci - osoba chora przestaje rozpoznawać członków rodziny, nie pamięta wydarzeń z przeszłości, rozpoznaje osobę, która się nią opiekuje, zaburzenia mowy - mowa staje się niewyraźna, osoba chora przestaje rozumieć, co ktoś do niej mówi; ma to związek z upośledzeniem umysłowym, zachowanie chorego - podobnie jak w poprzednich etapach zachowanie chorego cechuje zmienność nastrojów, koordynacja ruchów - codzienne funkcjonowanie sprawia kłopoty; osoba chora ma problemy z jedzeniem, chodzeniem, wstawaniem oraz siadaniem; chory nie panuje nad czynnościami fizjologicznymi - pojawia się nietrzymanie moczu i stolca, ostatnia faza zaburzeń funkcji poznawczych może powodować urojenia, chory na tym etapie choroby przebywa w łóżku, wymaga stałej opieki, często rodzina decyduje się na oddanie bliskiego do domu opieki. Demencja może być także wiązana z brakiem snu. Bezsenność powiązana z chorobami neurologicznymi występuje w demencji korowej i podkorowej. Jest skutkiem uszkodzeń kory mózgowej. Wyróżniana jest także demencja naczyniowa. Etapy choroby są podobne, jednak jej przyczyn upatruje się w wylewach, które powodują uszkodzenie mózgu. Objawy demencji naczyniowej są różnorodne, ściśle uzależnione od tego, która z tętnic została uszkodzona. Leczenie demencji Badania wykorzystywane w diagnostyce demencji to EEG, rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. Konieczny jest także wywiad z lekarzem, który postawi ostateczną, trafną diagnozę. Do jakiego lekarza się udać? Najlepiej zasięgnąć pomocy neurologa. Leczenie demencji, jak już zostało wspomniane, oparte jest na łagodzeniu jej objawów. Schorzenie to jest chorobą nieuleczalną, która nieuchronnie prowadzi do śmierci, ponieważ przyczynia się do trwałych zmian zachodzących w mózgu. Leczenie demencji powinno łączyć w sobie leczenie farmakologiczne oraz terapeutyczne, co oznacza głównie trenowanie funkcji mózgu. Skutecznie przeprowadzone pozwala na dłużej zachować sprawność. Ważne jest, aby jak najwcześniej rozpocząć leczenie. W późnym stadium choroby lekarz zazwyczaj zaleca stosowanie farmakologii. Leki wykorzystywane w leczeniu demencji to inhibitory cholinesterazy, których zadaniem jest stymulowanie ośrodkowego układu nerwowego. Popularnym lekiem jest Haloperidol. Jak się opiekować osobami chorymi na demencję? Jak im pomóc? Jak z nimi postępować i rozmawiać? Pytań jest wiele. Przede wszystkim należy im okazać wiele cierpliwości. Choremu częstokroć towarzyszy zachowanie agresywne, a zaburzenia funkcji poznawczych mogą powodować urojenia i halucynacje. Leki na uspokojenie mogą zostać przepisane osobie chorej, gdy w żaden inny sposób nie można powstrzymać jego agresji. Nieleczona demencja może doprowadzić do szybkiego rozwoju choroby i zaniku funkcji poznawczych. Demencja a profilaktyka - jak zapobiegać? Zapobieganie rozwojowi choroby możliwe jest także poprzez trening i ćwiczenia intelektualne. Osoba z demencją powinna wykonywać czynności, które pozwolą jej zachować jak najdłużej sprawność. Mowa o pisaniu listów, głośnym czytaniu książek, prowadzeniu dzienniczka, rozwiązywaniu krzyżówek, oglądaniu telewizji oraz graniu w szachy, warcaby i karty. Pomimo iż osoba chora zaczyna unikać bliskich, powinniśmy ją namawiać na kontakt z rodziną i znajomymi. Chory nie powinien się bowiem izolować od otoczenia. Leczenie naturalne to głównie leki bez recepty. Osoba chora powinna suplementować preparaty usprawniające pracę mózgu, pozytywnie wpływające na koncentrację i pamięć, a także przeciwdziałające wahaniom nastroju np. żeń-szeń, miłorząb japoński oraz lecytyna. Właściwie żywienie również może działać wspomagająco. Zaburzenia pamięci związane z demencją mogą powodować, iż osoba chora nie jest w stanie właściwie pokierować swoim postępowaniem. Wówczas możliwe jest ubezwłasnowolnienie takiej osoby.

Demencja starcza, inaczej nazywana otępieniem starczym, to przewlekła choroba mózgu, która z czasem postępuje. Negatywnie wpływa na funkcje intelektualne, poznawcze i emocjonalne. Często zdarza się, że demencja jest mylnie uznawana za naturalny proces starzenia. Tymczasem jest to choroba, która może rozwinąć się u seniora.
Z dużym prawdopodobieństwem można określić czy pacjentowi zostało kilka miesięcy, tygodni lub jedynie kilka dni życia. Rodzina chorego powinna być na to przygotowana – twierdzi doc. Małgorzata Krajnik z Katedry i Zakładu Opieki Paliatywnej CM UMK. Umieranie nieuleczalnie chorego jest na ogół powolnym procesem, przechodzącym przez kolejne etapy. „W ostatnich miesiącach życia przede wszystkim zmniejsza się zainteresowanie światem zewnętrznym. Chory rozmyśla nad swoim życiem, wspomina i ocenia jak żył, czego żałuje, a z czego jest dumny. Stara się też doprowadzić do końca niepozałatwiane sprawy” – powiedziała specjalistka na spotkaniu z dziennikarzami podczas II Letniej Akademii Onkologicznej. Dodała, że warto zwrócić uwagę na objawy fizjologiczne chorego, takie jak zmniejszony apetyt, postępujące chudnięcie, zmęczenie i osłabienie oraz częstsze i dłuższe przesypianie. Chory może wtedy prosić o eutanazję, gdyż boi się bólu, ale może też obawiać się utraty godności, z czego nie zawsze zdają sobie sprawę najbliżsi. W ostatnich tygodniach życia terminalnie chory coraz mniej mówi i coraz dłużej śpi. Pojawia się świadomość bliskości śmierci, halucynacje i dezorientacja oraz widzenie zmarłych bliskich osób. Spada temperatura ciała (o jeden stopień lub więcej), zmniejsza się ciśnienie tętnicze krwi, występuje bladość i sinica oraz większe pocenie się. Oddech staje nieregularny, słuchać rzężenie i kaszel. W tym okresie u chorego zaskakująco może się pojawić przypływ energii. Chce wstać z łóżka, choć wcześniej nie było to możliwe, wykazuje większą ochotę do rozmowy i większy apetyt. Często jednak jest to mylące. „Pacjent może przechodzić już w ostatnia fazę umierania” – podkreśla doc. Krajnik. W ostatnich dniach życia chory jest bardzo osłabiony i wyłącznie leży. Nie może jeść, ma coraz większe problemy z połykaniem, pije małymi łykami i nie chce przyjmować tabletek. Przesypia większość czasu, a kontakt z nim jest coraz trudniejszy. W ostatnich godzinach życia człowiek traci stopniowo przytomność. Może mieć oczy otwarte, ale nie widzi tego co się dookoła niego dzieje. Wydaje się, że słyszy, lecz nie reaguje na otoczenie. Gałki oczne ma zapadnięte i nie domyka powiek. A na twarzy widać rozluźnienie. Postępują zmiany fizjologiczne. Tętno jest słabo wyczuwalne, oddech płytki i wolniejszy. Skóra jest zimniejsza i bardziej lepka, pojawia się sinica na kończynach i wokół ust. Zakłócona zostaje kontrola zwieraczy, czego skutkiem jest nietrzymanie stolca i moczu. Co jest bezpośrednią przyczyną zgonu? „Gdy umiera chory na nowotwór zwykle dochodzi do zapalenia płuc, niewydolności wielu narządów, głównie serca, nerek i wątroby, oraz niedrożności przewodu pokarmowego” – powiedział doc. Krajnik. Skutkiem tego jest powodująca śmierć niewydolność krążeniowo-oddechowa i nagła śmierć sercowa. Następuje zanik odruchu rogówkowego (po dotknięciu rogówki powieki pozostają nieruchome). „Chory chce umierać w spokoju, dlatego trzeba zrobić wszystko, by mu go zapewnić” – podkreśla specjalistka. Należy wspierać go psychiczne, spełniać wszystkie jego potrzeby i zagwarantować odpowiednie leczenie objawowe. Głównym celem opieki w tym okresie jest bowiem zapewnienie jak najlepszej jakości życia – na ile to możliwe – oraz przygotowanie do śmierci i bezpieczeństwo umierania. Co należy wtedy robić? „Nie należy niszczyć nadziei nierealnych, lepiej próbować naprowadzać na te, które są realne. Od początku trzeba rozmawiać zarówno o nadziei, jak i o przygotowaniu do „najgorszego” – podkreśla doc. Krajnik. Dodaje, że spokojna śmierć jest jednym z celów i choć brzmi to paradoksalnie – „sukcesów” personelu medycznego opiekującego się chorym. Na posiedzeniu Brytyjskiego Towarzystwa Lekarskiego wyraziła to zmarła w 2005 r. prof. Cicely Saunders, specjalistka medycyny paliatywnej: „Kiedy mówię o godzeniu się ze zbliżającą się śmiercią, nie mam na myśli ani pokornego poddania się ze strony pacjenta, ani też defetyzmu czy zaniedbania ze strony lekarza. Dla obojga jest ono przeciwieństwem bezczynności. Naszym zadaniem jest zmiana nastawienia do tego problemu, tak by był on postrzegany nie jako przegrana żyjących, ale osiągnięcie umierających. Jako niezwykłe, osobiste osiągnięcie pacjenta”. Zbigniew Wojtasiński (PAP) Źródło: Serwis Nauka w Polsce –
Demencja starcza – opieka profesjonalistów. Każdy z nas ma swoje obowiązki. Niezależnie, czy musisz zająć się pracą zawodową, rozwojem osobistym, dziećmi, czy edukacją, warto zatrudnić profesjonalnych opiekunów. Są to wykwalifikowani specjaliści, którzy doskonale wiedzą jak zająć się seniorami z demencją starczą. Szacuje się, że do roku 2030, liczba Amerykanów w wieku 65 lat i wyżej, będzie stanowiła 20% całej populacji kraju. Wraz z rosnącą populacją starzejących się obywateli, zaczęto przykładać większą uwagę do jakości życia seniorów, zarówno w kontekście fizycznym, jak i psychicznym. Prawdy i mity o starzeniu się Niestety, zazwyczaj przekonania dotyczące zdrowia psychicznego osób starszych, okazują się być nieprawdą. Na przykład, często przyjmuje się, iż osoby starsze są bardziej narażone na doświadczanie zaburzeń natury psychicznej niż młodzi dorośli. Uważa się też, że dotyka ich smutek i samotność, a także strach przed śmiercią i umieraniem. Bardzo często zakłada się, że amerykańskie rodziny porzucają krewnych, którzy są w podeszłym wieku i że seniorzy prawie zawsze cierpią na demencję. Biorąc pod uwagę, iż żadne z tych twierdzeń nie jest potwierdzone, obalenie powszechnie przyjmowanych mitów jest pierwszym, koniecznym krokiem ku lepszemu zrozumieniu zaburzeń psychologicznych częstych u osób starszych oraz występujących w kontekście starzenia się. Zdecydowana większość seniorów jest szczęśliwa i zadowolona z życia. Niektóre badania pokazują, iż przejawiają oni mniejszy strach przed śmiercią oraz większą jej akceptację w porównaniu do ludzi młodych i w średnim wieku. Rodziny zaś z reguły pozostają blisko ludzi starszych, zarówno emocjonalnie, jak i lokalizacyjnie – nawet jeśli seniorzy mieszkają w domach spokojnej starości. I choć demencja jest bardziej powszechna w podeszłym wieku, to jednak nie stanowi typowej przypadłości każdego starszego człowieka. Zmiany w zakresie procesów myślowych pojawiające się wraz z wiekiem są z reguły nieszkodliwe i polegają na niegroźnym zapominaniu i trudności ze znalezieniem słów w codziennej konwersacji. A zatem, jeśli seniorzy cierpią z powodu wyraźnych psychologicznych upośledzeń i zaburzeń, nie można zrzucać tego jedynie na karb wieku. Bardziej przyczyniają się ku temu zmiany w otoczeniu społecznym i fizycznym, brak wsparcia ze strony bliskich lub długotrwałe trudności rozmaitej natury i to te czynniki powinny być uznawane jako przyczyniające się do rozwoju i trwania zaburzeń u osób starszych. Zdawanie sobie sprawy z normalnych i naturalnych zmian występujących podczas procesu starzenia się, toruje drogę to właściwej oceny oraz leczenia, gdy problemy zaistnieją. Informacje ogólne Generalnie zaburzenia psychiczne są mniej powszechne wśród osób starszych niż tych w średnim wieku. Przypadki poważnej depresji, zaburzeń lękowych czy uzależnień od narkotyków stają się rzadsze wraz z wiekiem. Niektóre trzonowe symptomy chronicznych zaburzeń psychicznych mogą nawet złagodnieć z upływem czasu. Na przykład, halucynacje i omamy, dotykające chorych na schizofrenię, mają tendencję do słabnięcia. Niestety jednak, starsi ludzie borykający się z problemami psychicznymi, mają znacznie mniejsze szanse, niż ludzie młodzi, na otrzymanie efektywnego leczenia. Prawdopodobieństwo, że będą poszukiwali diagnozy i leczenia jest również mniejsze. A jeśli nawet, to zazwyczaj terapia jest mniej intensywna, symptomy diagnozuje się jako nieustępliwe i trudne w leczeniu, a proponowane metody terapii częściej zakładają stosowanie środków farmakologicznych niż podjęcie terapii poznawczo-behawioralnej. Fakty te uwypuklają znaczenie uświadomienia sobie dostępności wielorakich opcji leczenia osób starszych doświadczających problemów w zakresie zdrowia psychicznego. Możliwe zaburzenia psychiczne Depresja Podczas gdy krótkotrwałe poczucie smutku, żalu czy straty są w starszym wieku typowe, utrzymująca się depresja, w znaczący sposób zaburzająca funkcjonowanie, nie stanowi normalnego elementu starzenia się. Ostatnie badania pokazują, iż przypadki poważnej depresji są dość rzadkie wśród seniorów. Nadal jednak jest to najczęściej dotykające osoby starsze zaburzenie natury psychicznej i najczęstsza przyczyna ich hospitalizacji psychiatrycznej. Szacunki przypadków depresji w populacji najstarszych członków społeczności wahają się między 1 do 5%. Wskaźniki te wzrastają do 13,5% wśród seniorów wymagających domowej opieki medycznej i do 11,5% wśród tych pozostających w szpitalu. Ponadto około 5 milionów starszych ludzi zmaga się z subkliniczną odmianą depresji, której symptomy nie spełniają kryterium długości trwania i stąd nie są diagnozowane jako zaburzenie depresyjne. Ryzyko depresji u starszych ludzi wzrasta, jeśli obecne są inne choroby, np. choroby serca, udar, cukrzyca czy nowotwory. Innymi czynnikami ryzyka są w tym przypadku niektóre lekarstwa lub ich kombinacja, płeć, stan cywilny (bycie wdowcem/wdową), izolacja społeczna, chroniczne lub bardzo intensywne bóle, stresujące wydarzenia życiowe, brak wsparcia ze strony sieci społecznej, próby samobójcze w przeszłości oraz przypadki depresji w przeszłości – własnej lub w rodzinie. Nieleczona depresja można znacząco obniżyć jakość życia. Kiedy współtowarzyszą jej inne choroby, może ona wpływać na proces ich leczenia lub nawet je pogorszyć. Ryzyko samobójstw jest także poważnym zagrożeniem wśród seniorów borykających się z depresją. Tak więc nieleczona depresja może być nawet śmiertelna, co pokazują statystyki mówiące, że Amerykanie powyżej 65 roku życia znacznie częściej popełniają samobójstwa – w 2000 roku była to przyczyna 18% przypadków śmierci w tej populacji. Starsi biali mężczyźni wydają się być najbardziej narażeni – wskaźnik samobójstw w grupie wiekowej 80 – 84 lata był ponad dwa razy większy niż w całej populacji. Niestety, jedynie około 10% osób w podeszłym wieku cierpiących na depresję otrzymuje niezbędne leczenie. Biorąc pod uwagę fakt, iż seniorzy często chorują oraz zmagają się z różnymi problemami, nie tylko natury medycznej, pracownicy służby zdrowia niejednokrotnie błędnie zakładają, że depresja to ich naturalna konsekwencja i nie skupiają się na niej. To niedopatrzenie jest jednym z wielu czynników, które przyczyniają się nieprawidłowego rozpoznania depresji u osób starszych. Właściwa ocena jest niezbędna, gdy tylko istnieje podejrzenie depresji. Poprawna diagnoza może w konsekwencji przyczynić się do znaczącej poprawy stanu pacjenta, ponieważ starsi ludzi z reguły bardzo dobrze odpowiadają na leczenie. Środki antydepresyjne lub psychoterapia, bądź połączenie obu, może skutecznie zadziałać na symptomy doświadczane przez seniorów. Okazuje się, że w przypadku osób zdrowych pod kątem fizjologicznym, połączenie obu podejść przynosi najlepsze rezultaty. Jeśli jednak środki farmakologiczne są konieczne ze względów klinicznych, zalecana jest konsultacja ze specjalistą geriatrii, który pomoże dobrać najodpowiedniejsze leki. Istnieje wiele rodzajów lekarstw na depresję, włączając antydepresanty, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne czy też inhibitory oksydazy monoaminowej (MOA). Należy podkreślić, że różne środki są skutecznie u różnych pacjentów. Zazwyczaj pierwsze efekty stosowania środków antydepresyjnych zauważa się w 4 do 8 tygodni od rozpoczęcia terapii. Badania pokazują, że jeśli jeden środek nie działa, inny może doprowadzić do korzystnych efektów. Pacjenci, którzy po raz pierwszy stosują terapię farmakologiczną pod kątem depresji, powinni skonsultować z lekarzem prowadzącym konieczność dalszego przyjmowania leków, nawet jeśli symptomy już ustąpiły. Istnieją bowiem przesłanki sugerujące, że starsi ludzi, którzy nie przerywają zażywania leków, są mniej narażeni na powrót objawów. Podczas psychoterapii pacjenci pracują z certyfikowanym specjalistą w celu nabycia umiejętności radzenia sobie z symptomami, myślami samobójczymi oraz innymi problemami powiązanymi z depresją. Badania dowodzą, że istnieją pewne rodzaje psychoterapii szczególnie skuteczne w przypadku osób starszych. Demencja Demencja to zaburzenie mózgu, które w znacznym stopniu upośledza zdolność jednostki do wykonywania codziennych czynności. Najpowszechniejszą formą demencji wśród seniorów jest choroba Alzheimera, zwana również demencją starczą typu alzheimerowskiego (SDAT). Choroba ta dotyka obecnie około 5 milionów Amerykanów. Oczekuje się, iż liczba ta wzrośnie trzykrotnie do 2050 roku ze względu na fakt wydłużającego się życia. Liczba osób dotkniętych demencją wzrasta dwukrotnie wraz z każdą dekadą po przekroczeniu 70 roku życia. Szacuje się, że około 5% osób w wieku 65-74 lata cierpi na chorobę Alzheimera, zaś w wieku od 85 lat wzwyż, problem ten może dotyczyć już połowy seniorów. Choć ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem, to jednak należy pamiętać, że choroba ta nie stanowi normalnego elementu procesu starzenia się. SDAT to choroba degeneracyjna mózgu z powolnym i postępującym przebiegiem. Chociaż upośledzenie pamięci jest jej podstawową cechą diagnostyczną, to jednak upośledza ona również zdolność posługiwania się językiem, zdolność oceny, uwagę, emocje, podejmowanie decyzji oraz inne zachowania. We wczesnym okresie SDAT może być łagodna i przypominać zaburzenia przypisywane procesowi starzenia się, obejmujące zapętlenie myśli/pamięci oraz upośledzenie pamięci, które to są wówczas błędnie identyfikowane jako typowe dla wieku. Wczesne objawy to powtarzanie pytań, gubienie przedmiotów, trudności z ich znajdowaniem, gubienie się w znajomych miejscach, utrata zainteresowania aktywnościami, które dawniej sprawiały przyjemność oraz doświadczanie trudności podczas wykonywania różnych zadań, np. podliczania wydatków czy grania w gry. W późniejszej fazie mogą wystąpić dezorientacja, błądzenie i dogłębna utrata pamięci. Gdy choroba przybiera zaawansowaną postać, symptomy mogą obejmować zapominanie szczegółów dotyczących bieżących wydarzeń, zapominanie informacji dotyczących własnego życia i tożsamości, halucynacje, omamy, uczucie zdenerwowania, trudności z doborem właściwej odzieży oraz wykonywaniem codziennych zadań, np. gotowaniem. Ostatecznie, chorzy nie rozpoznają swoich przyjaciół i członków rodziny, przestają rozumieć język oraz tracą zdolność dbania o siebie (kąpiel czy ubieranie się). Istnieją dwa rodzaje demencji starczej typu alzheimerowskiego, które rozróżniane są na podstawie czasu, w którym wystąpiły pierwsze objawy. W przypadku wcześnie rozwijającej się choroby, która jest mniej powszechna, pierwsze symptomy są widoczne przed 60 rokiem życia, a choroba często postępuje gwałtownie. Gdy choroba rozpoczyna się późno, symptomy zazwyczaj pojawiają się i rozwijają stopniowo. Przyczyna choroby Alzheimera nie jest znana, ale uważa się, że zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe odgrywają rolę. Genom przypisuje się znaczenie sprawcze w przypadku wcześnie rozwijającej się choroby, ale jej późna odmiana nie wydaje się mieć związku z historią zachorowalności w rodzinie. Testy neuropsychologiczne mogą być bardzo wartościowe w zakresie diagnozowania różnicowego chorób odwracalnych (jak np. depresja) i demencji. Bardzo ważne jest też wykluczenie skutków ubocznych środków farmakologicznych jako przyczyny choroby, gdy demencja jest uznawana za prawdopodobną. Stopień postępowania choroby jest różny u różnych ludzi. Jednakże pewne badania sugerują, że SDAT będzie postępowała w takim samym tempie, w jakim się pojawiła. Tak więc nagłe wystąpienie choroby prawdopodobnie doprowadzi do jej szybkiego rozwoju. Podczas gdy powolny początek będzie najprawdopodobniej wiązał się z wolniejszym postępem utraty pamięci, zaniku zdolności językowych oraz zaburzeń w innych obszarach. Kiedy starsza osoba przejawia oznaki SDAT, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy mamy do czynienia z demencją. Konieczna jest zatem konsultacja z lekarzem, który stwierdzi, czy oraz jaki typ demencji powinien zostać zdiagnozowany. Lekarz określi także, czy przyczyna demencji jest uleczalna. Na przykład, zaburzenia takie jak niedoczynność tarczycy, guz mózgu, chroniczne infekcje, anemia i depresja mogą czasem prowadzić do demencji. Nie istnieje znane lekarstwo na SDAT. Zarówno terapie farmakologiczne, jak i poznawczo-behawioralne i behawioralne osiągają ograniczony sukces. Dlatego też leczenie koncentruje się zazwyczaj na spowolnieniu pogłębiania się symptomów oraz radzeniu sobie z problemami będącymi pośrednią lub bezpośrednią konsekwencją choroby (zagubienie), dostosowaniu warunków mieszkaniowych tak, aby kontrolować problematyczne zachowania i wspieraniu opiekunów. Najbardziej obiecująca terapia polega na stosowaniu środków farmakologicznych, które wpływają na neurotransmiter acetylocholinę, zmianę w zakresie stylu życia oraz zażywaniu suplementów antyoksydacyjnych (np. ginkgo biloba i witamina E). Tak jak w przypadku innych chorób, przyjmowanie jakichkolwiek lekarstw czy suplementów powinno być skonsultowane z lekarzem. Zmiana stylu życia obejmuje podjęcie regularnej aktywności fizycznej, np. spacery, praktykowanie technik relaksacyjnych, terapię światłem czy słuchanie spokojnej muzyki. Chociaż badania nie udowodniły pozytywnych efektów suplementów antyoksydacyjnych, to jednak wydają się one skuteczne w zakresie redukowania symptomów demencji. Pacjenci zażywający lekarstwa rozrzedzające krew i inhibitory MAO powinni koniecznie skonsultować z lekarzem stosowanie tych suplementów. Opiekunowie oraz członkowie rodziny osób chorujących na SDAT powinni być przygotowani, by zapewnić chorym wsparcie oraz nadzór w domu w miarę postepowania zaburzeń. Pomocne może być również uproszczenie otoczenia chorych poprzez umieszczanie notatek, sporządzanie list zadań, oznaczanie kierunków, itp. Podsumowanie Starzenie się samo w sobie nie zwiększa ilości incydentów zaburzeń psychicznych. Jeśli już, to powszechność większości chorób psychicznych spada wraz z wiekiem. Należy podkreślić, że większość seniorów jest sprawna pod kątem psychologicznym. Jednakże, jeśli zaburzenia zdrowia psychicznego wystąpią u osoby starszej, istnieje duże ryzyko ich przeoczenia. Dlatego też jedynie część seniorów cierpiących na choroby psychiczne otrzymuje skuteczne leczenie. Dzieje się tak pomimo tego, iż skuteczność terapii stosowanej wobec najstarszych obywateli jest potwierdzona. Ważne, aby być świadomym objawów sygnalizujących zaburzenia psychiczne, zwłaszcza depresję i demencję, oraz posiadać wiedzę o rozmaitych rodzajach leczenia dostępnych i efektywnych w przypadku osób starszych. Tłumaczenie: Joanna Romanowska Źródło:

Demencja to znacznie więcej niż utrata pamięci — otępienie zmienia sposób mówienia, myślenia, zachowania, prowadząc do całkowitej utraty samodzielności. Nie ma jednej przyczyny demencji, nie ma też "leku" na otępienie. Co gorsza, chorobę często diagnozuje się dopiero po wystąpieniu objawów — wtedy może być za późno, by zmienić jej przebieg. Sytuację pacjentów może

Ekspert medyczny artykułu Nowe publikacje Demencja starcza u kobiet i mężczyzn: objawy, których należy unikać хCała zawartość iLive jest sprawdzana medycznie lub sprawdzana pod względem faktycznym, aby zapewnić jak największą dokładność faktyczną. Mamy ścisłe wytyczne dotyczące pozyskiwania i tylko linki do renomowanych serwisów medialnych, akademickich instytucji badawczych i, o ile to możliwe, recenzowanych badań medycznych. Zauważ, że liczby w nawiasach ([1], [2] itd.) Są linkami do tych badań, które można kliknąć. Jeśli uważasz, że któraś z naszych treści jest niedokładna, nieaktualna lub w inny sposób wątpliwa, wybierz ją i naciśnij Ctrl + Enter. Epidemiologia Przyczyny Patogeneza Objawy Gradacja Komplikacje i konsekwencje Diagnostyka Leczenie Z kim się skontaktować? Zapobieganie Prognoza Wiele osób starszych z wiekiem stopniowo zmniejszało zdolności umysłowe, utratę umiejętności. Analizując objawy, lekarz może postawić rozczarowującą diagnozę - otępienie starcze lub, bardziej precyzyjnie, demencję starczą. Dlaczego niektórzy starzy ludzie rozwijają taką chorobę i postęp, a inni jej unikają? Czy można w jakiś sposób pomóc bliskiej osobie cierpiącej na demencję? Jak zachowywać się wobec tubylców, gdzie wziąć siłę i cierpliwość, opiekując się chorym staruszkiem? Mówiąc o demencji starczej, lekarze zawsze mają na myśli bolesne, narastające zaburzenie psychiczne u osoby starszej. Zaburzenie to we wszystkich przypadkach komplikują inne stany patologiczne: zatrzymują się procesy poznawcze, krytyczne myślenie zanika, mechanizmy aktywności mózgu i centralnego układu nerwowego zostają zakłócone. Starzy ludzie, cierpiący na demencję starczą, doświadczają trwałej degradacji funkcjonalności mózgu. [1], [2], [3], [4], [5], [6] Epidemiologia Liczba osób starszych cierpiących na demencję starczą jest stale zwiększana. Jak dotąd, według różnych źródeł, od 24 do 36 milionów ludzi na świecie zdiagnozowało demencję starczą. Eksperci obliczyli, że jeśli wskaźnik zapadalności nie spadnie, to po dwóch dekadach choroby będzie trzy razy więcej. Według statystyk krajowych pacjenci z otępieniem starczym stanowią od 5 do 10% wszystkich osób starszych, a po 80 latach patologię stwierdza się u 20% osób w podeszłym wieku. Pierwsze objawy choroby zaczynają martwić się około 65-78 lat, podczas gdy kobiety częściej (około 2-3 razy). [7], [8], [9], [10], [11], [12], [13], [14], [15], [16], [17], [18] Obecnie specjaliści nie potrafią precyzyjnie odpowiedzieć na pytanie o przyczyny rozwoju demencji starczej. Dlatego powszechnie uważa się, że spowolnienie procesów mózgowych zależy od wielu czynników - i najprawdopodobniej od ich połączenia. Pierwszym oczywistym czynnikiem jest dziedziczna predyspozycja. Przez długi czas naukowcy obserwowali związek: demencja rozwija się częściej u pacjentów, których bezpośredni krewni również cierpią z powodu tej patologii. Kolejnym czynnikiem jest zależna od wieku zmiana zdolności obronnej układu odpornościowego. Z powodu tej zmiany w ciele syntetyzowane są specjalne związki autoimmunologiczne, zdolne do niszczenia struktur mózgu. Inne czynniki ryzyka odgrywają istotną rolę: patologie somatyczne (np. Miażdżyca naczyń mózgowych); Zakaźne procesy zapalne (w szczególności neuroinfekcje są niebezpieczne, takie jak zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, uszkodzenie syfilityczne mózgu itp.); onkopatologia; każde przewlekłe zatrucie (w tym nadużywanie alkoholu); uraz głowy w anamnezie; silny stres, uraz psychiczny. [19], [20], [21], [22], [23], [24], [25] Patogeneza Mechanizmy powstawania demencji starczej są bardzo złożone. Punktem wyjścia jest brak funkcjonalności w strukturach podwzgórzowych - przede wszystkim odpowiedzialnych za regulację procesów metabolicznych i endokrynologicznych w organizmie (przysadka). W wyniku zaburzonej równowagi hormonów, funkcja większości narządów zmienia się, pojawia się negatywny wpływ na mózg, w wyniku czego jego struktury stają się bezbronne wobec ogromnej liczby czynników zewnętrznych. Można powiedzieć, że nawet niewielki uraz psychiki lub stresu domowego może podważyć wyższą aktywność nerwową osób predysponowanych do tej choroby. Rozwój demencji starczej następuje w ciągu kilku lat, podczas których umierają komórki nerwowe odpowiedzialne za procesy umysłowe i intelektualne oraz jakość adaptacji społecznej. Pacjent traci pamięć, zdolność uczenia się pogarsza się, zdolność logicznego myślenia znika. Co więcej, nic nie interesuje, cierpi możliwość samoobsługi. Zgodnie z cechami morfologicznymi demencji starczej pod wpływem procesów zanikowych masa i objętość mózgu zmniejszają się. Takie procesy równomiernie wpływają na wszystkie struktury mózgu: ekspansję komór i bruzd, zaostrzenie żyroskopu na tle zachowania ogólnych proporcji. Komórki nerwowe wydają się kurczyć, stają się mniejsze, ale kontury się nie zmieniają. Procesy neuronów przestają istnieć: w procesie złuszczania są zastępowane przez tkankę łączną. W przypadku otępienia starczego typowe jest pojawienie się wielu zaokrąglonych ognisk martwicy, z brązową jednorodną substancją wyśrodkowaną na środku i nitkowatymi formacjami wzdłuż krawędzi. Podobne struktury patologiczne nazywane są uszkodzeniami wymiotów i starczych blaszek miażdżycowych. [26], [27], [28], [29], [30], [31], [32], [33], [34], [35], [36], [37] Objawy demencja starcza Demencja starcza rozwija się tak wolno, że nie zawsze jest możliwe jednoznaczne wskazanie pierwszych objawów choroby. Pierwsze "dzwony" często nie rzucają się w oczy, nie zwracają uwagi lub nie są traktowane poważnie. Jedyne charakterystyczne objawy we wczesnych stadiach choroby są zauważalne tylko w diagnostyce MRI mózgu. Ogólna symptomatologia demencji starczej obejmuje wiele różnych stanów, które manifestują się w zależności od przebiegu patologii. Na przykład najczęstsze objawy to: Charakter pacjenta jest nieco grubszy: na przykład wcześniej ekonomiczny staruszek nagle ujawnia oczywiste skąpstwo. Pacjent coraz częściej odkłada słuchawkę w ostatnim czasie, nie próbując nawet przystosować się do obecnego okresu. Jest mu wygodniej myśleć "w dawny sposób", mówić i robić "starą drogą". Z czasem ten "konserwatyzm" staje się przesadzony. We wczesnym stadium demencji człowiek coraz bardziej angażuje się w przykazania, moralizując, już trudno jest nawiązać z nim dialog, a co dopiero mówić. Pacjent staje się samolubny, bliski egocentryzmu. Jego zainteresowania są zminimalizowane, pragnienie angażowania się w coś nieznanego i nowego jest stracone. Pogorszenie uwagi, utrata zdolności analizy i introspekcji. Myśląca aktywność staje się wzorem, traci się obiektywizm. Osobni pacjenci w tym okresie charakteryzują się goryczą, bezdusznością, nieposłuszeństwem, konfliktem, nietaktem, urazą. Inni, wręcz przeciwnie, stają się nieostrożni, zbyt miękcy, rozmowni, a nawet śmieszni. Często dochodzi do utraty granic moralnych, zasady moralne są odrzucane. Typowa jako aseksualność i perwersja percepcji seksualnej. Pamięć jest bardzo dotknięta. Charakterystyczne jest, że pacjenci doskonale pamiętają wydarzenia z "dawno minionych dni", ale zapominają o wszystkim, co wiąże się z dzisiejszym dniem. Stary człowiek, cierpiący na demencję, może zapomnieć o swojej lokalizacji, stracić tymczasową orientację. Ma halucynacje, które akceptuje bezwarunkowo jako rzeczywistość (nie ma sensu udowadniać mu niczego w takiej sytuacji). W stosunku do ich rdzennych mieszkańców, pacjenci często zaczynają wykazywać brak motywacji agresji: wyrażają podejrzenia, oskarżenia. Objaw ten zwykle staje się najcięższy dla krewnych pacjenta. W późnych stadiach demencji starczej są dołączone objawy neurologiczne: reakcja uczniów na światło pogarsza się; zanik mięśni; jest małe drżenie palców i dłoni; kroki się skracają, chód staje się "tasowaniem" pacjent traci na wadze; pojawiają się oznaki obłędu. Choroba Alzheimera i otępienie starcze Demencja to szereg zaburzeń neurodegeneracyjnych, które obejmują wiele podobnych patologii. Różnice te tłumaczy się porażką różnych oddziałów mózgu, a także różnymi manifestacjami klinicznymi i przyczynami. Tak więc, zgodnie z lokalizacją głównego kierunku zmian zwyrodnieniowych, istnieją takie warianty demencji: Otępienie korowe, które jest spowodowane uszkodzeniem kory mózgowej. Do tego typu należą otępienie alkoholików, choroba Alzheimera. Podobne patologie są związane z utratą pamięci i zaburzeniami poznawczymi. Demencja podkorowa jest spowodowana uszkodzeniem struktur podkorowych, które występują u pacjentów z chorobą Parkinsona, chorobami Huntingtona itp. Typowymi oznakami wymienionych patologii są spowolnienie umysłowe, zaburzenia motoryczne. Demencja mieszana oznacza uszkodzenie zarówno struktur korowych, jak i podkorowych. W tym przypadku kliniczny obraz patologii ma charakter łączny. Typową chorobą wariantu mieszanego jest otępienie naczyniowe. Otępienie wieloogniskowe jest najbardziej agresywnym rodzajem patologii. Choroba charakteryzuje się powstawaniem wielu zmian chorobowych w praktycznie wszystkich obszarach mózgu, co objawia się wszystkimi dobrze znanymi objawami zaburzeń neurodegeneracyjnych. Przykładem tej opcji jest choroba Creutzfeldta-Jakoba. Jeśli weźmiemy pod uwagę takie pojęcia, jak otępienie starcze, demencja, to są to podobne nazwy dla wszystkich tych samych patologii neurodegeneracyjnych, reprezentowanych przez wyżej wymienione choroby i zespoły. [38], [39], [40], [41] Gradacja W medycynie istnieją trzy etapy związane z otępieniem starczym: Na łatwym etapie degradacja w sferze zawodowej jest typowa, utrata umiejętności społecznych i interesów. Jednak te czynniki z reguły nie zwracają na siebie uwagi i nie wpływają jeszcze na jakość życia pacjenta. W fazie środkowej pacjent wymaga już nadzoru zewnętrznego i nadzoru. Osoba ma problemy z orientacją przestrzenną i pamięcią. Złożoności mogą pojawić się nawet w życiu codziennym - na przykład podczas korzystania z banalnych urządzeń gospodarstwa domowego. Poważnemu etapowi towarzyszy pogorszenie wszystkich poprzednich objawów. Starzec, który cierpi na demencję starczą, już potrzebuje systematycznej opieki, ponieważ sam nie jest w stanie poradzić sobie z niczym. Sam nie może już jeść, myć ani zmieniać ubrania. [42], [43], [44] Komplikacje i konsekwencje Demencja starcza rozwija się stopniowo, czemu towarzyszą nowe i coraz bardziej podstępne konsekwencje: oznaki procesów degradacji zostają wzmocnione: cierpi pamięć, emocjonalna i silna wola, myślenie jest zahamowane; istnieje dezorganizacja umiejętności mówienia, pacjent mówi coraz rzadziej, często nie na miejscu; manifestacje psychotyczne rozwijają się w postaci halucynacji i stanów maniakalnych; problemy w sferze mentalnej są uzupełniane przez zaburzenia somatyczne, które z kolei najczęściej stają się przyczyną śmierci. Ogólne powikłania u pacjentów z demencją starczą mogą wyglądać następująco: Zaburzenia snu. Chorzy ludzie często wędrują w nocy, aw dzień są w stanie uśpienia; nie mogę spać przez długi czas, bez celu spędzając czas. Nadpobudliwość i agresywność. Pacjenci są agresywni, reagują na własne lęki, sytuacje fikcyjne. Taka reakcja może być spowodowana nadmiernym podejrzeniem, manią i stanami halucynogennymi. Wcześniej dobry stary człowiek może stać się złośliwy, mściwy i cyniczny. Halucynacje. Halucynacje przeszkadzają wielu pacjentom: wizje są zwykle jasne, szczegółowe. Mogą wpływać na zachowanie, ponieważ przy długich i obsesyjnych wizjach percepcja otaczającej rzeczywistości jest zakłócona. Stany urojone, uzupełnione halucynacjami i konfabulacjami. Pacjenci są zdominowani przez manię prześladowania lub obrażeń, zaburzona jest tożsamość przestrzenna i osobista ("to nie jest moje mieszkanie", "nie moja żona" itp.). Występuje nasilenie zaburzeń poznawczych. Stany depresyjne. Depresja może odwiedzić pacjenta już we wczesnych stadiach choroby, ponieważ jest to rodzaj mentalnej odpowiedzi na powstawanie problemów z pamięcią i myśleniem. Jeśli pacjent nadal ma samokrytycyzm, zaczyna odczuwać własną porażkę. Depresji mogą towarzyszyć ataki lękowe i okresy udręki i hipochondrii. Chory staje się współczujący, obolały, ospały, pozbawiony inicjatywy. Kiedy dochodzi do naruszenia snu i apetytu, dochodzi do wycieńczenia. Częsta lub długotrwała depresja pogarsza rokowanie demencji starczej, dlatego lekarze często przepisują leki przeciwdepresyjne, aby poprawić samopoczucie i jakość życia chorego starca. Urazy: siniaki, złamania. U osób starszych kości są bardziej kruche z powodu procesów osteoporozy. Nie jest tajemnicą, że starzy ludzie często cierpią z powodu braku koordynacji, a niebezpieczeństwo zranienia wzrasta wielokrotnie. W przypadku demencji starczej, zmian chodu często obserwuje się zawroty głowy. A na tle roztargnienia pacjent może spaść praktycznie na równe miejsce. Złamania u pacjentów z otępieniem starczym nie są rzadkie - takie urazy mogą unieruchomić ofiarę przez kilka miesięcy lub nawet lat. Inne nieprzyjemne powikłania demencji starczej to: utrata kontroli nad oddawaniem moczu i defekacją; pojawienie się chorób skóry, wysypki pieluszkowe i odleżyny. Utrata umiejętności higieny w demencji starczej Osoby cierpiące na demencję starczą zawsze prędzej czy później mają problemy z higieną osobistą. W wyniku upośledzenia umysłowego pacjenci zaczynają zaniedbywać procedury higieniczne. Do tego trzeba być gotowym, aby krewni zawsze uważnie monitorowali, myli pacjenta, czy robi to jakościowo. Podejście do tej kwestii powinno być możliwie jak najdelikatniejsze, aby nie urazić i nie upokorzyć już i tak podatnego na zranienie starca. Szczególnym artykułem higieny jest opieka chorego, który nie ma już kontroli nad oddawaniem moczu i wypróżnianiem. Pacjent może po prostu "zapomnieć" na czas, aby pójść do toalety lub "zgubić się" we własnym mieszkaniu w poszukiwaniu toalety. Jeśli problemy dotyczą konkretnie powyższych sytuacji, możesz spróbować znaleźć wyjście: na drzwiach do toalety powinien być przyklejony wizerunek toalety, aby dać pacjentowi orientację; Drzwi do latryny powinny być uchylone, aby uniknąć trudności z ich otwarciem; Ubrania pacjenta powinny być łatwo rozpięte i usunięte, aby podczas chodzenia do toalety nie występowały żadne problemy; niektórzy starzy mężczyźni, krótko przed bezpośrednim pragnieniem oddania moczu lub wypróżnienia, zaczynają zauważalnie się martwić, zamieszać, zmieniać swoją pozę; te objawy często pozwalają "obliczyć" moment, aby w odpowiednim czasie doprowadzić pacjenta do toalety. Na późnym etapie demencji starczej zaleca się stosowanie specjalnych pieluszek i pieluszek przeznaczonych dla osób dorosłych. [45], [46], [47], [48], [49], [50], [51], [52], [53], [54], [55] Diagnostyka demencja starcza Pomimo mnóstwa charakterystycznych objawów, nie jest tak łatwo natychmiast zidentyfikować demencję starczą u osoby starszej: funkcjonalne i organiczne zaburzenia psychiki wymagają złożonego podejścia diagnostycznego. Oczywiście podstawą właściwej diagnozy jest badanie i przesłuchiwanie pacjenta podczas wstępnej konsultacji lekarskiej. Lekarz przede wszystkim zapyta: jakie bolesne oznaki stały się powodem poszukiwania pomocy medycznej; które mogą powodować rozwój choroby (częste spożywanie alkoholu, infekcje, uraz, silny stres, przyjmowanie leków psychoaktywnych); od jakiego wieku krewni zaczęli zauważać podejrzane objawy u danej osoby; czy pacjent miał problemy z zapamiętywaniem informacji, czy zdolność wyrażania myśli była odważna, czy zachowano introspekcję i planowanie; czy są jakieś problemy w domu; czy nastrój pacjenta często się zmienia. Etap głosowania jest również ważny dla różnicowania starczej demencji z pseudodementii, oligofrenii i innych wariantów demencji. Ponadto diagnoza różnicowa obejmuje zapewnienie specjalnych psychologicznych "testów na demencję". Test Mini-Cog ocenia jakość mechanizmu pamięci krótkoterminowej oraz koordynację przestrzenno-wizualną. Czas trwania testu - nie więcej niż pięć minut. Lekarz oferuje pacjentowi zapamiętanie trzech słów o innym znaczeniu (na przykład "herbata, stół, ołówek"). Następnie pacjent rysuje tarczę zegarową ołówkiem i zaznacza czas 9:15. Następnie lekarz prosi pacjenta o wypowiedzenie trzech sugerowanych wcześniej słów. Wśród złożonych testów bardzo popularne są KSHOPS (MMSE) i BLD (FAB). KSHOPS - skala, która ocenia stan psychiczny, pozwala określić jakość mowy, uważność, pamięć, a także orientację czasową i przestrzenną pacjenta. Jakość ocenia się według punktów: jeśli pacjent otrzymuje 24 punkty lub mniej, oznacza to obecność poważnego upośledzenia funkcji poznawczych. BPD jest w stanie potwierdzić otępienie czołowe u ludzi. Jeśli pacjent otrzymuje mniej niż jedenaście punktów, diagnoza może zostać uznana za potwierdzoną. Ponadto, po przeprowadzeniu wymienionych badań, przeprowadza się test oceniający codzienną aktywność. Ta metoda obejmuje odpowiedzi na dziesięć pytań, które charakteryzują codzienne nawyki pacjenta. Jeśli osoba otrzymała mniej niż 24 punkty zgodnie z SSHRS, a następnie odpowiedziała negatywnie przynajmniej na jedno z dziesięciu pytań, wówczas lekarz bez wątpienia może ustalić diagnozę demencji starczej. Aby zweryfikować poprawność diagnozy, należy przepro- wadzić szereg dodatkowych badań: badanie krwi (ogólne kliniczne, biochemiczne); określenie równowagi hormonalnej (najpierw bada się funkcję tarczycy); analizy na obecność kiły i ludzkiego wirusa upośledzenia odporności. Diagnostykę instrumentalną w demencji starczej reprezentują takie procedury diagnostyczne: obrazowanie metodą komputerową i rezonansu magnetycznego (badany jest mózg); encefalografia; diagnostyka ultrasonograficzna naczyń mózgowych; metody tomografii emisyjnej (jedno i dwufotonowe CT); nakłucie lędźwiowe (w niektórych przypadkach). W razie potrzeby należy skorzystać z pomocy i porady wąskich specjalistów (okulista, psychiatra, endokrynolog itp.). Często konieczne jest odróżnienie otępienia starczego od pseudodementii, co jest konsekwencją przedłużonego stanu depresyjnego. Aby wyjaśnić diagnozę, należy zastosować testy psychologiczne, a także test z deksametazonem. Istota próbki jest następująca: u pacjenta z otępieniem starczym, po podaniu leku zmniejsza się zawartość kortyzolu we krwi; u pacjenta z pseudodementacją zawartość kortyzolu nadal mieści się w normalnym zakresie. Ważne jest również odróżnienie pierwotnej demencji od wtórnej demencji. Jaka jest różnica między chorobą Alzheimera a starczą demencją? Choroba Alzheimera jest w rzeczywistości początkowym etapem rozwoju starczej korowej otępienia. Możesz nazwać tę patologię, jako rodzaj demencji i rodzaj starczej demencji. Dlatego lekarze zwykle nie różnicują tych stanów chorobowych ze względu na wspólne patogenetyczne, kliniczne i terapeutyczne aspekty. [56], [57], [58], [59], [60], [61], [62], [63], [64], [65], [66], [67] Z kim się skontaktować? Leczenie demencja starcza Medycyna nie ma żadnej jedynej terapeutycznej zasady, którą można by zastosować wszędzie, by zahamować rozwój demencji starczej. Dla każdego pacjenta leczenie wybiera się indywidualnie, co łatwo tłumaczyć dużą liczbą patogenetycznych kierunków, które mogą prowadzić do takiej choroby. Oczywiście, krewni pacjenta są natychmiast ostrzegani, że demencja starcza jest uznawana za proces nieodwracalny i nie ma możliwości całkowitego wyeliminowania patologii. Szczegółowe informacje na temat metod leczenia otępień starczych znajdują się w tym artykule. Zapobieganie Wszyscy wiedzą: w celu zapobiegania chorobom układu oddechowego należy rzucić palenie, a aby zapobiec zawałowi mięśnia sercowego, należy regularnie ćwiczyć i chodzić na świeżym powietrzu. Ale czy można zapobiec rozwojowi demencji starczej? Niestety, medycyna wciąż nie jest w stanie dokładnie określić przyczyny początku choroby, dlatego nie opracowano konkretnych metod jej zapobiegania. Oczywiście głównym czynnikiem ryzyka jest wiek. Na przykład w Wielkiej Brytanii co trzeci stary człowiek, który przekroczył próg 95 lat cierpi na demencję starczą. Co mówią o tym lekarze? Ważne jest monitorowanie pracy układu sercowo-naczyniowego, minimalizując ryzyko powikłań z jego strony. Palenie powinno być porzucone raz na zawsze. Musimy walczyć z otyłością, dobrze jeść, ćwiczyć regularnie, monitorować poziom cholesterolu we krwi i poziom cukru we krwi, monitorować ciśnienie krwi. [68], [69], [70], [71], [72], [73] Prognoza Ciężki przebieg demencji starczej jest charakterystyczny dla wczesnego rozwoju choroby. Prognoza jakości jest również zależny od stopnia i jakości stała się trwałym leczenie: jeżeli pacjent starannie i regularnie bierze leki na receptę, starają się być aktywne fizycznie, terminowe odwołuje się do lekarza o innych anomalii fizycznych, dalszy przebieg choroby można uznać za stosunkowo korzystne. Całkowite zatrzymanie rozwoju demencji starczej jest dziś niemożliwe. Leczenie powinno być zrobione: dzięki temu życie starszych pacjentów będzie wygodniejsze i stabilniejsze. Ile żyć z demencją starczą? Pomimo faktu, że każdy przypadek demencji starczej jest indywidualny, istnieją również statystyki, wskaźniki, które rozważymy. Uważa się, że po rozpoznaniu otępienia pacjent żyje średnio od siedmiu do dziesięciu lat. Ale zdarzają się przypadki, gdy pacjent żył 20, a nawet 25 lat. Co może wpłynąć na długość życia osób starszych z otępieniem starczym? Przede wszystkim jest to jakość opieki nad chorym. Jeśli bliscy ludzie wykazują cierpliwość, współczucie i są gotowi w każdej chwili, aby przyjść z pomocą - wtedy w takich rodzinach pacjenci z demencją mają wszelkie szanse, aby żyć dłużej. Do innych czynników długowieczności należy przypisać aktywność fizyczną, regularne ćwiczenia rozwijające zdolności intelektualne, pełną dietę witaminizowaną. Lekarze uważają, że czynniki te mogą wpływać na oczekiwaną długość życia pacjenta z otępieniem starczym. [74], [75], [76], [77], [78], [79], [80] Niepełnosprawność w demencji starczej Demencja starcza odnosi się do nabytych chorób. Oczywiście, pacjent, który cierpi na tę chorobę, w większości przypadków nie jest w stanie nie tylko pracować, ale także angażować się w samoobsługę. Pacjent stopniowo traci praktyczne umiejętności, jego pamięć słabnie, depresja i apatia często występują, więc często wymaga zewnętrznej opieki i obserwacji. Dlatego demencja starcza jest prawdziwym powodem rejestracji niepełnosprawności. Jedyny warunek: pacjent musi wydać pełnomocnictwo, ponieważ jest mało prawdopodobne, że będzie w stanie obsłużyć rejestrację niezależnie. Niepełnosprawność jest przywłaszczona, biorąc pod uwagę rodzaj choroby i stopień niepełnosprawności. Jednak większość pacjentów z chorobą taką jak otępienie starcze, wyznacza pierwszą grupę bez okresu ważności. Wyjątkiem może być pierwszy, łagodny etap choroby. [81], [82], [83], [84], [85], [86], [87], [88] Translation Disclaimer: The original language of this article is Russian. For the convenience of users of the iLive portal who do not speak Russian, this article has been translated into the current language, but has not yet been verified by a native speaker who has the necessary qualifications for this. In this regard, we warn you that the translation of this article may be incorrect, may contain lexical, syntactic and grammatical errors. Demencja starcza jest bardzo przebiegłym przeciwnikiem, ponieważ łatwo ją zbagatelizować, a pierwsze symptomy odczytać jako przemęczenie, stres. Wśród pierwszych objaw demencji bardzo charakterystyczne są kłopoty z pamięcią.
Demencja starcza (znana także jako otępienie starcze) to powszechny problem, któremu towarzyszy szereg niezwykle niepojących objawów psychicznych. W przeszłości zmiany te określane były zmianami funkcjonowania poznawczego, które uznawane były za naturalny proces starzenia się mózgu. Demencja dotyka najczęściej starsze osoby, jednak w wyniku czynników genetycznych i biologicznych w medycynie notowane były także przypadki demencji wśród osób młodych. Czym jest demencja? Czy można pomóc osobie z demencją?Jaką chorobą jest demencja (otępienie starcze)?Demencja starcza (otępienie starcze) to jednostka chorobowa, w wyniku której dochodzi do obniżenia sprawności funkcji poznawczych, takich jak uwaga, pamięć czy myślenie oraz funkcji wykonawczych. To upośledzenie osłabiające sprawność mózgu na wielu płaszczyznach i z różną mocą - w zaawansowanym stadium chory traci samodzielność i zmuszony jest do korzystania z pomocy tej choroby pochodzi od powszechnych teorii, iż demencja jest naturalnym procesem starzenia się mózgu. Współcześnie poglądy te uległy jednak modyfikacjom - wręcz zwraca się uwagę na to, iż otępienie nie zawsze związane jest ze starością. Istnieje nawet coś takiego jak ''demencja cyfrowa'' - to termin, którym dawniej południowokoreańscy lekarze określali zespół symptomów chorobowych będących skutkiem niekontrolowanego użytkowania urządzeń elektronicznych. Obecnie nazywana jest tak demencja w młodym to problem, który zdaniem specjalistów może dotyczyć nawet 400 tysięcy osób w Polsce oraz 50 milionów osób na całym są przyczyny demencji?Demencja może mieć różnorodne podłoże. Przyczyn demencji można doszukiwać się w chorobach neurodegeneracyjnych, zwłaszcza w chorobie Alzheimera oraz w chorobie Parkinsona. W wielu przypadkach przyczyną demencji mogą być także choroby mózgu oraz jego uszkodzenia, jak guzy, które rozwijając się uciskają na struktury mózgowe, co prowadzi do licznych dysfunkcji. Natomiast demencja naczyniowa może objawiać się jako konsekwencja przebytych urazów, w wyniku nadużywania alkoholu czy chronicznego stresu o dużym nasileniu. Czym objawia się demencja? – oznakiHasło ''demencja objawy'' to jedno z najczęściej wyszukiwanych haseł związanych z chorobami otępiennymi mózgu. Nic dziwnego - w przypadku wątpliwości chcemy wiedzieć, jak rozpoznać pierwsze sygnały demencji i w razie czego, pomóc najbliższym w zahamowaniu postępu objawów otępienia wymienić można przede wszystkim zaburzenie sprawności funkcji poznawczych jak uwaga, pamięć, czy myślenie. Osoba, u której rozwija się demencja, może mieć także problemy z mówieniem oraz wykazywać ogólne zaburzenia mowy (np. zmieniać znacznie danych pojęć, mylić pojęcia).W zaawansowanej fazie choroby dostrzegalne są także problemy z orientacją w terenie, ucieczki z domu oraz problemy z z najbardziej charakterystycznych oznak są problemy emocjonalne. Osoby dotknięte otępieniem mogą zachowywać się jak dzieci, co budzi frustrację opiekunów. Nierzadko role się odwracają, gdyż osobę dotkniętą otępieniem należy pielęgnować zupełnie tak jak niemowlę (pomoc w czynnościach higienicznych, przebieranie). Osoby takie mają także problemy z myśleniem przyczynowo-skutkowym oraz z ocenianiem są etapy demencji starczej?Etapy demencji są rozróżnione przez specjalistów, dlatego warto zapoznać się z przebiegiem choroby. Demencja dzieli się zasadniczo na 3 główne I - Otępienie lekkieW pierwszym etapie choroby objawy demencji są najczęściej niedostrzegalne, jednak widoczne są tutaj zaburzenia pamięci. Pacjent może mieć problemy z szybkim przypominaniem sobie imion bliskich osób oraz z przypomnieniem sobie o wizytach i codziennych mogą być tutaj także problemy związane z mową. Chory może zapominać niektórych słów lub ich znaczenia. W pierwszym etapie choroby chory zaczyna unikać kontaktu z bliskimi. Charakterystyczna jest także zmienność nastrojów, jednak na tym etapie nie dostrzega się problemów związanych z koordynacją wzrokowo-ruchową. Leki na demencję pozwalają jednak zahamować postęp choroby pod warunkiem, że pierwsze objawy zostaną szybko zauważone, a diagnoza postawiona w sposób prawidłowy. Etap II - Otępienie umiarkowaneNa tym etapie choroby zaburzenia pamięci nasilają się coraz mocniej. Coraz bardziej widoczny jest problem z wypowiadaniem zdań oraz z określeniem czasu przez chorego. Słownictwo osoby chorej jest ubogie, natomiast zachowanie może budzić drugim etapie dostrzegalne są problemy z koordynacją wzrokowo-ruchową oraz zaburzenia równowagi spowodowane kurczami mięśni. Charakterystyczny jest tutaj brak apetytu. Chory musi przebywać pod stałą opieką III - Otępienie głębokieTo ostatnie i jednocześnie najcięższe stadium otępienia. Wymagana jest tutaj stała kontrola i opieka, gdyż widoczny jest całkowity brak koordynacji wzrokowo-ruchowej chorego. Pacjenta trudno zrozumieć. Nie jest w stanie rozpoznać bliskich ani przekazać konkretnej informacji. W wielu przypadkach widoczne są tutaj urojenia i paranoja, a także krzyki nocne. Jak leczyć demencję starczą?Demencja starcza a śmierć to połączenie, które jest ze sobą nierozerwalne. Niestety, choroby otępienne, jak choroba Alzheimera, otępienie naczyniopochodne, otępienie z ciałami Levy'ego, czy choroba Parkinsona sprawiają, że człowiek w wyniku choroby mózgu może odejść znacznie szybciej z uwagi na postępujący charakter patologii leczeniu demencji wykorzystuje się leczenie farmakologiczne oraz stosowane są substancje psychotropowe, hamujące postęp choroby. Leki na demencję bez recepty mogą wspomóc środki farmakologiczne. Ważna jest także diagnoza psychologiczna i psychiatryczna oraz wykonanie badań przesiewowych mających na celu diagnozę choroby. Przykładowo test zegara to najczęściej wykonywany test na Alzheimera. Wykorzystywane są także kwestionariusze wielowymiarowe badające sprawność umysłową. Jak jeszcze pomóc osobie z demencją starczą?Osoba z demencją potrzebuje przede wszystkim wsparcia i zrozumienia. Leczenie psychiatryczne oraz farmakologie mogą wzmocnić leki na demencję bez recepty, które poprawiają sprawność funkcji poznawczych oraz libido osób starszych. Nie należy zapominać, że osoby dotknięte otępieniem także mają potrzeby, a potrzeba bliskości jest tutaj często pomijana!W przypadku protestów przed jedzeniem oraz pomocą w trakcie mycia należy wykazać się ogromną cierpliwością, oraz przemawiać do chorego spokojnie. W celu zachowania dobrej jakości snu warto podawać delikatne środki wzmacniające senność oparte na bazie naturalnych składników. Ukończył Wydział Farmacji na Akademii Medycznej w Łodzi otrzymując tytuł magistra farmacji. Uzyskał też stopień MBA kończąc Wyższą Szkołę Kupiecką w Łodzi oraz Paris Business School.
Jeden przyspiesza demencję, drugi działa korzystnie. Sól, czyli chlorek sodu, dodawana jest powszechnie do żywności, a potas można znaleźć w niektórych owocach i warzywach. Chińskie badanie wskazuje, w jaki sposób te pierwiastki wpływają na problemy z pamięcią i myśleniem. Jeden z nich przyspiesza demencję, drugi ma korzystne Demencja to nie tylko zaburzenia pamięci. Może powodować także problemy z mową, zaburzać uwagę, koncentrację i funkcje poznawcze. Rozróżnia się pierwotną i wtórną formę tej choroby, z czego 90 proc. przypadków do demencja pierwotna. Choć schorzenie to jest powszechne, nadal wokół demencji krąży wiele mitów. Spis treściJak rozpoznać demencję? Jak rozpoznać demencję? Charakterystycznymi objawami, które mogą świadczyć o rozwoju demencji są: dezorientacja, kłopoty z pamięcią, uczucie ciągłego niepokoju, trudności w wykonywaniu codziennych czynności, zaburzenia mowy, spadek zainteresowania kontaktami międzyludzkimi, pasją czy pracą, błędna ocena zagrożeń, wahania nastroju, drażliwość, nieufność i inne. Poradnik Zdrowie: demencja Aby lepiej zrozumieć problem demencji, a tym samym prawidłowo reagować w przypadku rozpoznania jej objawów należy przede wszystkim rozróżnić, co jest prawdą, a co błędnie panującym mitem. Oto 10 nieprawdziwych informacji na temat demencji. 1. Demencja jest nieunikniona wraz z wiekiem To stwierdzenie nie jest prawdziwe. Demencja nie jest normalną częścią procesu starzenia. Wraz z wiekiem rosną natomiast czynniki ryzyka demencji. Według raportu opublikowanego przez Alzheimer's Association, choroba Alzheimera, która jest najczęstszą postacią demencji, dotyka 3 proc. osób w przedziale wiekowym 65-74 w Stanach Zjednoczonych. 2. Demencja i choroba Alzheimera to to samo To nie jest całkiem poprawne twierdzenie. Choroba Alzheimera jest rodzajem demencji, która stanowi 60–80 proc. wszystkich przypadków demencji. Inne rodzaje demencji obejmują otępienie czołowo-skroniowe (FTD), otępienie naczyniowe, otępienie mieszane i otępienie z ciałami Lewy'ego. Demencję definiuje się jako utratę funkcjonowania poznawczego — myślenia, zapamiętywania i rozumowania — oraz zdolności behawioralnych do takiego stopnia, że ​​zakłóca ona codzienne życie. Chociaż formy demencji mają pewne wspólne cechy, każdy typ ma odrębną podstawową patologię. Choroba Alzheimera wiąże się z gromadzeniem się tak zwanych blaszek i splątków w mózgu. Struktury te ingerują w komórki mózgowe, ostatecznie je zabijając. W przeciwieństwie do tego, śmierć komórek mózgowych w otępieniu naczyniowym następuje z powodu braku tlenu, co może wynikać na przykład z udaru mózgu. 3. Członek rodziny ma demencję, więc ja też zachoruję Powszechnym mitem jest to, że demencja jest uwarunkowana genetycznie. Innymi słowy, jeśli ktoś z rodziny ma diagnozę demencji, nie oznacza, że rozwinie się ona w późniejszym etapie u młodszych pokoleń. Chociaż niektóre formy demencji mają składnik genetyczny, większość przypadków nie ma silnego związku genetycznego. Najważniejszym czynnikiem ryzyka demencji jest wiek. Jeśli jednak rodzic lub dziadek zachorował na chorobę Alzheimera w wieku poniżej 65. lat, prawdopodobieństwo genetycznego przeniesienia choroby jest większe. Jednak choroba Alzheimera o wczesnym początku jest stosunkowo rzadka. Ponieważ większość przypadków demencji to choroba Alzheimera, oznacza to, że w większości sytuacji nie jest ona dziedziczna. 4. Demencja dotyczy tylko osób starszych Wiek jest czynnikiem ryzyka demencji, ale choroba ta może w rzadkich przypadkach dotykać młodszych dorosłych. 5. Demencja sygnalizuje koniec sensownego życia Na szczęście tak nie jest. Wiele osób z diagnozą demencji prowadzi aktywne, sensowne życie. Niektórzy obawiają się, że jeśli lekarz zdiagnozuje u nich demencję, nie będą już mogli samodzielnie chodzić na spacer i będą musieli zrezygnować z prowadzenia pojazdów. Gdy demencja się pogarsza, prawdopodobne są zmiany w sposobie, w jaki dana osoba prowadzi swoje życie, ale to nie znaczy, że nie może prowadzić satysfakcjonującego życia. 6. Utrata pamięci zawsze oznacza demencję Chociaż utrata pamięci może być wczesnym objawem demencji, niekoniecznie oznacza początek tego stanu. Pamięć ludzka może być nieprzewidywalna i wszyscy czasami zapominamy. Jeśli jednak utrata pamięci przeszkadza w codziennym życiu, najlepiej porozmawiać z lekarzem. 7. Demencji zawsze można zapobiec To niestety nieprawda. Co ważne, niektóre czynniki mogą albo zmniejszyć ryzyko rozwoju pewnych rodzajów demencji, albo opóźnić ich początek. 12 czynników, które zwiększają ryzyko demencji: nadciśnienie tętnicze, upośledzenie słuchu, palenie tytoniu, otyłość, depresja, brak aktywności fizycznej, cukrzyca, niski poziom kontaktów społecznych, spożywanie alkoholu, urazy mózgu zanieczyszczenie powietrza. Niektóre z tych czynników mogą być trudne do zmodyfikowania, ale praca nad zmianą któregokolwiek z nich może pomóc zmniejszyć ryzyko rozwoju demencji. 8. Witaminy i suplementy mogą zapobiegać demencji To mit. Na ten moment nie ma żadnych dowodów na to, że jakiekolwiek suplementy witaminowe lub mineralne mogą zmniejszać ryzyko demencji. 9. Wszystkie osoby z demencją stają się agresywne W niektórych przypadkach osobom z demencją może być coraz trudniej zrozumieć otaczający ich świat. To może być frustrujące, a niektóre osoby mogą reagować na emocje w gniewny sposób. Jednak nie dotyczy to wszystkich. 10. Demencja nigdy nie jest śmiertelna Niestety demencja może być śmiertelna. Dla osób po 70. demencja może być częstszą przyczyną zgonów, niż tradycyjnie sądzili eksperci. Demencja niepokoi ludzi, zwłaszcza gdy się starzeją, i jest to uzasadnione na wiele sposobów. Jednak ważne jest, aby przeciwdziałać dezinformacji, która może zwiększać obawy i piętnowanie. Na razie naukowcy pracują nad opracowaniem lepszych sposobów leczenia i zapobiegania tej chorobie. Miejmy nadzieję, że w przyszłości nauka zmniejszy ilość przypadków demencji oraz strachu związanego z tą chorobą. Przeczytaj także: 13 mitów na temat padaczki Redaktorka od lat związana z branżą medyczną. Specjalizuje się w tematyce zdrowia i aktywnego stylu życia. Prywatne zamiłowanie do psychologii inspiruje ją do podejmowania trudnych tematów w tej dziedzinie. Autorka cyklu wywiadów z zakresu psychoonkologii, którego celem jest budowanie świadomości oraz przełamywanie stereotypów na temat choroby nowotworowej. Wierzy, że odpowiednie nastawienie psychiczne jest w stanie zdziałać cuda, dlatego propaguje profesjonalną wiedzę, w oparciu o konsultacje ze specjalistami. Demencja czołowo-skroniowa (inaczej – otępienie czołowo-skroniowe), jest wywołana zmianami w obszarach mózgu określanych jako płaty czołowe i płaty skroniowe. Objawy demencji czołowo-skroniowej często pojawiają się u osób w wieku pięćdziesięciu lub sześćdziesięciu lat, ale mogą też wystąpić wcześniej.
Czy demencja i Alzheimer oznaczają to samo? I tak i nie. Ze względu na zaburzenia pracy mózgu chorobę Alzheimera można łączyć z demencją, jednak są to dwie oddzielne jednostki chorobowe. Ich objawy są częściowo zbliżone, jednak kluczową kwestią jest to, że Alzheimer może być przyczyną demencji, a ta zaś skutkiem choroby Alzheimera. W dalszej części artykułu wskazujemy różnice między tymi dwoma chorobami, co z pewnością będzie wsparciem do lepszego wykonywania obowiązków dla Opiekunek, których podopieczni cierpią na te jest różnica między Alzheimerem a demencją?Choroba Alzheimera jest przyczyną około 60% przypadków demencji. Nie jest to pełna skala objawów, jeśli chodzi o rozpoznanie tych dwóch chorób, więc nie można między tymi dwoma frazami postawić znaku równości. Czym się różni demencja od Alzheimera? Warto wiedzieć, że:Demencja może mieć postać tymczasową lub odwracalną, a Alzheimer – może mieć kilka przyczyn, choroba Parkinsona, Huntingtona czy zaburza w naszym organizmie tylko czynniki psychiczne tj. pamięć, osobowość, a także wywołuje apatię. Alzheimer natomiast powoduje też problemy z mówieniem, przełykaniem czy a Alzheimer – poniżej przedstawiamy charakterystykę poszczególnych podaje Wikipedia, choroba Alzheimera to „najczęstsza postać otępienia, nieuleczalna i postępująca choroba neurodegeneracyjna, prowadząca do śmierci pacjenta”.Objawy Alzheimera:regularne zapominanie,powtarzanie zadawania pytań,gubienie przedmiotów,problem ze znalezieniem właściwych słów,depresja, rozdrażnienie,problemy z mową, chodzeniem oraz szukasz więcej informacji na temat Alzheimera, przeczytaj nasz artykuł: „Alzheimer – co musi wiedzieć Opiekunka osób starszych?”.To samo źródło definiuje demencję starczą jako grupę „chorób mózgu, powodujących długoterminowe i często postępujące obniżenie zdolności myślenia i zapamiętywania, które są na tyle poważne, że utrudniają, a często uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie”.Objawy demencji:utrata pamięci,dezorientacja,problem z wykonywaniem zadań,zmiany nastroju,gubienie przedmiotów,ogólne wycofanie z życia chcesz znaleźć więcej informacji na temat demencji i otępienia, zachęcamy do zapoznania się z naszym artykułem: „Demencja – najważniejsze informacje”.Demencja starcza a Alzheimer – podsumowaniePytanie „czy demencja i Alzheimer to to samo” pojawia się dość często, dlatego jeszcze raz warto podkreślić, że nie. Demencja może wynikać z choroby Alzheimera, jednak Alzheimer nie musi być jej jedyną przyczyną. Alzheimer jest natomiast przykładem choroby, u której podłoża leży demencja, ale ze względu na inne objawy nie można ich ze sobą że jeżeli w naszym otoczeniu ktoś bliski zaczyna mieć niepokojące objawy, które mogą wskazywać na jedną z tych chorób, należy niezwłocznie udać się do lekarza neurologa. Ważną rolę odgrywają tu specjalne testy neuropsychologiczne, które pomagają w ocenie choroby. Dodatkowo lekarz zazwyczaj zaleca rezonans magnetyczny lub tomograf, aby wykluczyć inne przyczyny czy podjąć się opieki na osobą starszą? Sprawdź nasze oferty pracy dla Opiekunek w oferty pracyKraj:NiemcyOkres wyjazdu:6-8 tygodniZnajomość języka:mocna, komunikatywnaDo opieki jest Pani Hedwig (87l., 88kg, 155cm). Choruje na cukrzycę, demencją, ma inkontynencję, nosi pampersy, które sama sobie zmienia. Podopieczna ma problemy z mową o komunikacją, jest spokojną osobą, ale nieco zagubioną. Porusza się przy pomocy rollatora. Potrzebuje pomocy przy higienie oraz ubieraniu. Nie ma opieki w domu jednorodzinnym. Dla Opiekunki w Niemczech do dyspozycji jest osobne piętro z łazienką oraz dostępem do Internetu. Na zleceniu jest rower. W większych zakupach pomaga (67117)Wynagrodzenie:1700 € + 100 €Pani Karin (84l., 70kg, 168cm) choruje na osłabienie starcze oraz MSA . Podopieczna nosi okulary a także aparat słuchowy. Porusza się samodzielnie. Seniorka ma inkontynencję moczu. Potrzebuje niewielkiej pomocy przy higienie, ubiera się sama. Nie ma opieki nocnej, a do nagłych wypadków seniorka ma mieszka sama w domu jednorodzinnym. Dla Opiekunki w Niemczech do dyspozycji jest osobny pokój z łazienką oraz dostęp do Internetu. Na zleceniu jest samochód, opiekunka jeździ nim na opieki jest Pan Paul (85l., 80kg, 180cm). Choruje na cukrzycę, demencję, nadciśnienie, niewydolność serca i ma inkontynencję moczu. Nosi okulary. Podopieczny ma początkową demencję, występują u niego problemy z pamięcią. Porusza się na wózku inwalidzkim, ale sam ustoi na nogach więc nie trzeba go dźwigać. Potrzebuje pomocy przy higienie oraz ubieraniu. Nie ma opieki w do niego Pflegedienst – lekarstwa, rajstopy uciskowe, pomoc przy kąpieli. Podopieczny korzysta z liftów i krzesełka z w domu jednorodzinnym. Dla Opiekuna w Niemczech do dyspozycji jest osobny pokój z dostępem do Internetu. Na zleceniu jest samochód z manualną skrzynią biegów. Po przerwie będzie wracał Opiekun, który również wprowadzi w JAKO OPIEKUNKA NIEMCY
.
  • mbkykp43f6.pages.dev/948
  • mbkykp43f6.pages.dev/651
  • mbkykp43f6.pages.dev/668
  • mbkykp43f6.pages.dev/421
  • mbkykp43f6.pages.dev/649
  • mbkykp43f6.pages.dev/47
  • mbkykp43f6.pages.dev/521
  • mbkykp43f6.pages.dev/907
  • mbkykp43f6.pages.dev/98
  • mbkykp43f6.pages.dev/627
  • mbkykp43f6.pages.dev/502
  • mbkykp43f6.pages.dev/546
  • mbkykp43f6.pages.dev/57
  • mbkykp43f6.pages.dev/68
  • mbkykp43f6.pages.dev/926

    • demencja starcza a śmierć