Kod: Ar172e Producent: JOHANNES LIEDER GmbH & Co. KG Ilość:szt. Cena netto: 45,53 zł 56,00 zł Preparat mikroskopowy pochodzący z bieżącej produkcji certyfikowanego laboratorium w Niemczech „JOHANNES LIEDER GmbH & Co. KG”. Preparaty mikroskopowe posiadają 20-letnią gwarancję i dostarczane są w solidnym pudełku. Firma Empirioskop jest wyłącznym przedstawicielem producenta w Polsce. Polecamy produkty

Latem często przebywamy na łonie natury, gdzie czekają na nas kleszcze. Ukąszenie przez tego pajęczaka może powodować groźne choroby. Jak postępować po ugryzieniu przez kleszcza? Spis treści: Jak usunąć kleszcza? Ugryzienie kleszcza – co dalej? Ukąszenie kleszcza – zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych rozwiń Wakacje to okres, w którym jesteśmy szczególnie narażeni na ugryzienia kleszczy, czyli pajęczaków żyjących na krzewach i trawach do wysokości 1,5 m Jeżeli już dojdzie do ugryzienia kleszcza, należy go jak najszybciej usunąć. Ryzyko zarażenia się jedną z chorób odkleszczowych (borelioza, odkleszczowe zapalenie mózgu) rośnie z czasem wczepienia pasożyta w naszą skórę. Jak usunąć kleszcza? Jak wyciągnąć kleszcza z ciała? Pajęczaka usuwamy, nie stosując żadnych środków (smarowanie masłem, olejem czy lakierem do paznokci jest niedopuszczalne), gdyż może to spowodować wymioty kleszcza, wraz z którymi do krwi może się dostać więcej patogenów. W aptece można się zaopatrzyć w specjalny sprzęt lub uchwycić kleszcza blisko skóry za pomocą pęsety i wyciągnąć go, lekko obracając. Jeżeli mimo to w ciele pozostanie fragment pajęczaka, należy koniecznie udać się do lekarza. Ugryzienie kleszcza – co dalej? Kleszcz w skórze to bardzo poważna sprawa – po jego wyciągnięciu miejsce ukąszenia trzeba odkazić i obserwować w celu stwierdzenia, czy nie pojawiają się rumień wędrujący, a także inne objawy, takie jak gorączka i bóle głowy. Rumień po kleszczu może wystąpić nawet w ciągu miesiąca. W takim wypadku należy od razu zwrócić się do lekarza. Ukąszenie kleszcza – zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami i zaleceniami Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych właściwym postępowaniem po ekspozycji na ukąszenie przez kleszcza jest: usunięcie kleszcza w całości przy zachowaniu zasad antyseptyki, obserwacja miejsca ukąszenia w kierunku pojawienia się rumienia wędrującego (erythema migrans – EM), obserwacja pacjenta w kierunku pojawiania się innych objawów zakażenia Borrelia spp.), obserwacja pacjenta w kierunku pojawiania się objawów zakażenia wirusowego (w kierunku odkleszczowego zapalenia mózgu). Rozpoznanie boreliozy opiera się wyłącznie na obrazie klinicznym. W postaciach typowych badania immunoserologiczne w kierunku przeciwciał anty-Borrelia burgdorferi są zbędne. W postaciach nietypowych natomiast potwierdzenie laboratoryjne może być pomocne, ale dopiero po upływie co najmniej 2 tygodni od pojawienia się zmiany. Rumień ujawnia się w miejscu ukłucia przez kleszcza zwykle po 1-3 tygodniach (a nawet do 3 miesięcy). Typowa zmiana początkowo ma formę plamy wyniesionej ponad poziom skóry i szybko się powiększa, wykazując centralne przejaśnienie. O pewnym rozpoznaniu można mówić, gdy zmiana w ciągu kilku dni przekroczy średnicę 5 cm (warto zaznaczyć granice długopisem i skontrolować po 1-2 dniach bez stosowania antybiotyku). Ujawnienie się rumienia w czasie krótszym niż 2 dni po ukłuciu przez kleszcza oraz średnicy mniejszej od 5 cm przemawia przeciw rozpoznaniu i może być związane z wystąpieniem odczynu alergicznego lub toksyczno-zapalnego jako reakcji na ukąszenie. Ugryzienie kleszcza – diagnostyka laboratoryjna Rozpoznanie każdej postaci klinicznej boreliozy wymaga dwuetapowego protokołu diagnostycznego. W pierwszym etapie należy wykazać obecność swoistych przeciwciał IgM lub IgG (w zależności od postaci klinicznej) metodą immunoenzymatyczną. W drugim etapie u chorych z wynikami dodatnimi lub wątpliwymi należy wykonać oznaczenia techniką Western-blot (tzw. test potwierdzenia – najlepiej z rozbiciem krążących kompleksów immunologicznych (kki/CIC). Przeciwciała klasy IgM mogą być wykrywane już w 2. tygodniu choroby, ale u większości chorych ich obecność ujawnia się kilka tygodni później. U chorych w stadium wczesnym w przypadku dodatniego wyniku testu immunoenzymatycznego i ujemnego Western-blot należy rozważyć powtórzenie tego ostatniego badania po upływie 2-4 tygodni. Ukąszenie kleszcza – leczenie Decyzja o rozpoznaniu i leczeniu boreliozy powinna być podejmowana wyłącznie przez lekarza na podstawie obrazu klinicznego z uwzględnieniem wyników badań dodatkowych. Leczenie trwa przynajmniej 21 dni i opiera się na antybiotykoterapii. Profilaktyka – ochrona ciała, szczepionka na kleszcze Postawą zapobiegania boreliozie jest ochrona ciała przed kleszczami podczas przebywania w rejonach ich występowania, stosowanie repelentów oraz odpowiednio wczesne ich usuwanie mechaniczne. Profilaktyka poekspozycyjna w formie jednorazowej dawki doksycykliny jest uzasadniona tylko w przypadku mnogiego pokłucia przez kleszcze podczas pobytu w rejonie endemicznym osoby dorosłej pochodzącej spoza tego terenu. Skuteczność tego typu profilaktyki u dzieci nie została dotychczas potwierdzona. W Polsce odsetek kleszczy zarażonych Borrelia spp. jest niewielki (ok. 3-25%). Ryzyko zakażenia jest większe na terenach endemicznych (województwa warmińsko-mazurskie i podlaskie). Wyciągniętego ze skóry kleszcza nie bada się standardowo w kierunku nosicielstwa Borrelia spp., jednak takie badanie można przeprowadzić, jeżeli zachowamy pajęczaka i dostarczymy go do laboratorium w zamkniętym naczyniu. Jak dotąd nie została opracowana szczepionka przeciw kleszczom – istnieje natomiast możliwość zaszczepienia się przeciw innym chorobom odkleszczowym, głównie zapaleniu mózgu.

W wypowiedziach ekspertów dotyczących usuwania kleszczy znalazły się informacje, które sprawiają wrażenie ze sobą sprzecznych: Dr Kruk w przeprowadzonym przez nas wywiadzie powiedział, że: "Może się zdarzyć tak, że główka albo aparat gębowy zostanie w ranie: wtedy powinniśmy niezwłocznie zwrócić się o pomoc do chirurga, który w takich przypadkach nacina lekko skórę (w znieczuleniu miejscowym) i wyciąga resztki. Pozostałość po kleszczu widzimy gołym okiem – mały czarny fragment tkwiący w miejscu, w którym znajdował sie kleszcz". Z kolei prof. Flisiak napisał: "Jednak nawet podczas poprawnie przeprowadzonego zabiegu często w skórze pozostaje część głowowa. Należy wówczas poprzestać na dezynfekcji, gdyż pozostawienie fragmentu kleszcza nie zwiększa ryzyka zakażenia". Poniżej publikujemy wyjaśnienie przygotowane przez doc. Ernesta Kuchara. Materiałem zakaźnym, który zawiera drobnoustroje wywołujące choroby przenoszone przez kleszcze, przede wszystkim boreliozę z Lyme, jest ślina i treść jelitowa. Pozostawienie fragmentu aparatu gębowego prawdopodobnie nie zwiększa narażenia na materiał zakaźny, natomiast pozostawienie całej głowy lub większego fragmentu kleszcza z gruczołami ślinowymi może potencjalnie zwiększyć ryzyko zakażenia. By dokładniej wyjaśnić zagadnienie poniżej opisuję mechanizm jak kleszcz przyczepia się do skóry oraz jak go najlepiej usunąć zgodnie z przeanalizowanym piśmiennictwem. Jak kleszcz przyczepia się do skóry? Kleszcz nie przyczepia się od razu. Najpierw wyszukuje miejsce, gdzie skóra jest cienka, następnie przecina skórę szczękoczułkami i wsuwa rurkę aparatu gębowego, zwanego hypostomem do powstałego otworu. Hypostom pokrywają wyrostki, ustawione tyłem do kierunku wkłucia, które działają jak kotwica i stabilizują kleszcza. Ponadto gruczoły ślinowe niektórych gatunków wydzielają substancję przypominającą cement, która twardniejąc wokół aparatu gębowego tworzy kołnierz dodatkowo mocujący kleszcza w skórze, jak też może powodować odczyn alergiczny. Jak najlepiej usunąć kleszcza? Usuwanie kleszcza według CDC Krok 1: Uchwyć kleszcza pincetą możliwie najbliżej skóry Krok 2: Wyciągnij kleszcza W piśmiennictwie znalazłem tylko kilka badań poświeconych temu problemowi. Wydaje się, że najlepiej i najbardziej bezpiecznie jest usunąć kleszcza za pomocą pęsety z cienkimi końcami. Najtrudniejsze do usunięcia są małe larwy lub nimfy oraz duże, opite krwią samice kleszczy. We wszystkich przypadkach, najważniejsze jest by uchwycić kleszcza za głowę możliwie jak najbliżej skóry oraz uniknąć uciśnięcia tułowia. Szczegóły przedstawiono na zdjęciach (źródło: CDC). Amerykańska CDC poleca by wyciągać kleszcza bez ruchów rotacyjnych, po prostu ciągnąć prostopadłe do skóry, w kierunku przeciwnym do ułożenia aparatu gębowego, stopniowo zwiększając siłę. Należy pamiętać, że kleszcze często gryzą, a raczej przebijają skórę, nieco bokiem do skóry, więc niezupełnie prostopadle. Miejsce wkłucia można umyć wodą z mydłem, a następnie zdezynfekować ranę za pomocą 70% alkoholu lub jodyny. Powinno się także umyć ręce oraz zdezynfekować pincetę użytą do zabiegu. Jak usunąć główkę kleszcza jeżeli dojdzie do jej oderwania? Pozostały fragment należy spróbować usunąć pincetą tak samo jak kleszcza, ewentualnie jałową igłą podobnie jak usuwa się drzazgę. Jak podałem wyżej, istotne znaczenie odgrywa jak duży fragment kleszcza pozostał w ranie. Jeśli pozostał tylko hypostom (aparat gębowy) to prawdopodobnie nie zwiększa to istotnie ryzyka zakażenia boreliozą, może jedynie podrażniać skórę. Wówczas można zgodnie z radą Pana Prof. Flisiaka poprzestać na zdezynfekowaniu rany. Jeżeli natomiast pozostał większy fragment, którego nie potrafimy samodzielnie usunąć, choć trudno mi sobie wyobrazić taką sytuację, to wówczas należy zwrócić się o pomoc do lekarza. Im szybciej usuniemy kleszcza, tym mniejsze jest ryzyko zakażenia, jednak w ciągu pierwszych 24 godzin ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych jest stosunkowo małe mamy zatem trochę czasu. Dopiero po około 24 godzinach ryzyko znacznie się zwiększa (patrz wykres). Ryzyko przeniesienia boreliozy w zależności od czasu pozostawania kleszcza w skórze Źródło: Dzieje się tak dlatego, że krętki Borrelia burgdorferi sensu lato, które powodują chorobę z Lyme bytują i mnożą się w nabłonku jelita środkowego kleszcza. Gdy kleszcz wgryza się w skórę, krętki wędrują do gruczołów ślinowych i dopiero wówczas mogą zostać przeniesione na żywiciela. Badania wykazały, że ryzyko zachorowania na chorobę z Lyme jest niskie, jeśli kleszcz został usunięty w ciągu 24-36 godzin, gdyż tyle czasu zajmuje krętkom migracja z jelita do gruczołów ślinowych. U nimf proces może być szybszy - około 16 godzin. Należy pamiętać, że nie wszystkie kleszcze są zakażone, ale także mieć świadomość, że kleszcz może przenosić również inne drobnoustroje niż Borrelia spp. Podsumowując: najważniejsze, by możliwe szybko wykryć kleszcza. Zatem w czasie pobytu na terenie gdzie występują kleszcze należy co kilka godzin obejrzeć całą skórę w poszukiwaniu kleszczy. Podobnie należy obejrzeć skórę zaraz po powrocie z terenu ich występowania. Jeżeli znajdziemy kleszcza należy go jak najszybciej usunąć za pomocą pincety. Jeżeli pozostanie duży fragment np. główka - także należy ją usunąć pincetą. Drobne pozostałości nie zwiększają istotnie ryzyka zakażenia, zatem wówczas można poprzestać na umyciu i dezynfekcji rany. Piśmiennictwo: Pitches DW. Removal of ticks: a review of the literature. Euro Surveill. 2006 Aug 17;11(8): Christina Due, Wendy Fox, Jolyon M Medlock, Maaike Pietzsch, James G Logan Tick bite prevention and tick removal. BMJ 2013;347:f7123 doi: CDC Tick Removal Usuwanie kleszcza Usuwanie kleszcza

Rumień wędrujący to bardzo charakterystycznie wyglądające zmiany, które wklejam poniżej. Zaczerwienienie zaraz po usunięciu kleszcza, występujące punktowo w miejscu ugryzienia to nie jest rumień wędrujący. Ten charakterystyczny rumień ma zwykle ponad 5 cm i rośnie w czasie.

aparat gebowy kleszcza w skorze